پژوهش تطبیقی و ارائه ی مدل بومی دلایل پایداری زندگی زناشویی زوجین دارای فرزند و بدون فرزند (مورد مطالعه: شهر مشهد)

نویسندگان

1 استادیار علوم اجتماعی، واحد قوچان، دانشگاه آزاد اسلامی، قوچان، ایران

2 استادیار علوم اجتماعی، واحد قوچان، دانشگاه آزاد اسلامی، قوچان، ایران

3 دانشجوی دکتری جامعه‌شناسی اقتصادی و توسعه، واحد قوچان،دانشگاه آزاد اسلامی، قوچان، ایران

doi
10.22034/fakh.2025.499669.1708
چکیده

 صاحب­نظران ادامه‌ی زندگی مشترک و کیفیت زندگی را انعکاسی از خواسته­ها، امیدها و انتظارات افراد در ارتباط با شرایط کنونی و آینده می­دانند. پژوهش حاضر، با رویکرد علّی، درصدد واکاوی و دستیابی به مدل بومی پایداری زندگی مشترک در زوجین دارای فرزند و بدون فرزند با ده سال سابقه‌ی زندگی مشترک است. تحقیق حاضر به روش آمیخته و از نوع تطبیقی کمّی می­باشد. حجم نمونه‌ی تحقیق در بخش کیفی شامل 38 نفر و در بخش کمی 150 نفر را شامل می‌شود که براساس روش نمونه­گیری گلوله‌برفی و نمونه‌گیری هدفمند انجام شده است؛ افرادی از مناطق ۵، ۹ و ۱۱ مشهد که با وجود عدم رضایت از زندگی زناشویی همچنان در ازدواجشان پایدار هستند. داده‌ها با بهره‌گیری از مصاحبه و پرسش‌نامه گردآوری شده است. برای تجزیه و تحلیل داده­ها در بخش کیفی از روش تحلیل مضمون (تماتیک) با کمک نرم‌افزار مکس کیودا و در بخش کمّی از نرم‌افزار PLS استفاده شد. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که متغیرهای مشترک به عنوان دلایل پایداری زندگی در هر دو مدل زوجین دارای فرزند و بدون فرزند عبارت‌اند از: بحران ارزشی، کنش متقابل، مشکلات اقتصادی، گذشت و بخشش، تعهد و تبادلات اجتماعی؛ و تفاوت هر دو مدل تحت‌تأثیر فرزند‌آوری یا ساخت اجتماعی ناشی از عدم حضور فرزند در خانواده است.