نقش راهبرد نشر اخبار جعلی در موبایل ژورنالیسم

نویسندگان

1 استادیار، گروه مدیریت فرهنگی و رسانه، دانشکده فرهنگ و ارتباطات، دانشگاه بینالمللی سوره، تهران، ایران (نویسنده مسئول).

2 کارشناسی ارشد، دانشگاه بین المللی سوره، تهران، ایران.

doi
10.22034/rcc.2025.2056376.1229
چکیده

امروزه فضای رسانه‌ای دیجیتالی، پراکنده و به‌طور فزاینده‌ای مشخص شده است، امروزه شهروندانِ عصر اطلاعات، دسترسی راحت به اخبار به‌روز شده، در هر مکان و در هر زمان را توسط روزنامه‌نگاری دیجیتال و موبایلی تجربه می‌کنند و همین سهولت دسترسی و سرعت انتشار اخبار، سبب جذب مخاطبین و گرایش روزافزون کاربران به سمت اخبار آنلاین شده است. با پیشرفت فناوری و گسترش استفاده از تلفن همراه و دستگاه‌های هوشمند، مفهوم رسانه‌های جدید و فعالیت‌های رسانه‌ای نوین نیز به وجود آمده است. یکی از این فعالیت‌ها، موبایل ژورنالیسم یا همان گزارشگری با استفاده از تلفن همراه است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل نقش موبایل ژورنالیسم بر انتشار اخبار جعلی در روزنامه‌نگاری موبایلی انجام شده است. پژوهش حاضر از لحاظ هدف کاربردی و از نظر نوع اکتشافی است. این پژوهش کیفی با رویکرد تحلیل مضمون انجام شد. جامعه آماری این پژوهش خبرنگاران، روزنامه‌نگاران، اساتید حوزه رسانه و ارتباطات و مخاطبین واقعی موبایل ژورنالیسم است، که 14 نفر از آنان به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. گردآوری داده‌ها با استفاده از مصاحبه نیمه‌ساختاریافته صورت گرفت.پس از تحلیل مضمون از 14 مصاحبه صورت گرفته، 7 مضمون سازمان‌یافته و 20 مضمون پایه شناسایی شد. مضامین سازمان‌دهنده شامل: انتشار اخبار جعلی، صحت بالای خبر در روزنامه‌نگاری سنتی، دشواری داشتن روایت اول، ایجاد استانداردهای جدید سنجش اخبار، نقش‌آفرینی در آشوب‌ و بحران‌ها، ازدیاد روایت‌های خبری و عامل انتشار اخبار جعلی در بحران‌های اجتماعی بود. همچنین زیر سؤال رفتن صحت و درستی خبر، انتشار اخبار توسط اکانت‌های شخصی، انتشار سریع اخبار بدون صحت سنجی، دسترسی کم به منابع اصلی عدم نظارت بر افراد غیرحرفه‌ای از نمونه‌های مضامین پایه بودند.