تحلیل پیشرانهای کلیدی شکلگیری برند گردشگری در سکونتگاههای روستایی با رویکرد آینده پژوهی (مطالعه موردی: شهرستان زبرخان)
نویسندگان
1 استاد گروه جغرافیای انسانی و آمایش، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
2 کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامهریزی روستایی، پژوهشکده گردشگری، جهاد دانشگاهی، مشهد، ایران.
doi
10.22034/jiga.2026.2064233.1419چکیده
ایجاد برندگردشگری در کشورهای در حال توسعهای مانند ایران به خصوص در نواحی روستایی که با چالشهای مختلفی روبه رو هستند درعین حال که جاذب گردشگری بوده میتواند به عنوان یکی از راههای مهم گریز چالشها محسوب شود. از این رو هدف پژوهش حاضر به دنبال عوامل کلیدی و پیشرانهای اصلی شکلگیری برند گردشگری در سکونتگاههای روستایی شهرستان زبرخان در استان خراسان رضوی است. روش پژوهش براساس هدف از نوع کاربردی و براساس هدف توصیفی_پیمایشی با رویکرد آینده پژوهی است. روش جمع آوری اطلاعات به روش اسنادی (کتابخانه ای، مجلات علمی) و میدانی (پرسشنامه) بوده است. جهت استخراج عوامل کلیدی پرسشنامه در سه بعد اقتصادی، اجتماعی و محیطی موثر بر شکلگیری برند گردشگری در سکونتگاههای روستایی تهیه و در بین اعضای جامعه نمونه توزیع و تکمیل گردید. جامعه نمونه این پژوهش را 25 نفر از کارشناسان و متخصصان تشکیل میدهند. جهت تجزیه وتحلیل دادهها و تحلیل ساختاری تأثیرگذاری هریک از شاخصهای مؤثر بر شکلگیری برند گردشنگری سکونتگاههای روستایی از نرم افزارMicmac کمک گرفته شد. یافتههای پژوهش نشان داده است که در بین 30 عامل مورد بررسی در سه بعد؛ سه عامل کلیدی شامل آگاهی جامعه محلی، دانش و مهارت کافی مردم برای انجام فعالیت تولیدی – خدماتی مرتبط با گردشگری مستقیم(3) غیرمستقیم(1278)، مشارکت زنان و دختران روستایی در فعالیتهای اقتصادی و اجتماعی گردشگری مستقیم(1)غیر مستقیم (405)، وجود پتانسیل برای توسعه انواع گردشگری (کشاورزی، ورزشی، خانههای دوم) مستقیم (6) غیرمستقیم (1680) به عنوان پیشرانهای کلیدی شناسایی شدند. که انتظار می رود با پیشرانهای یادشده شهرستان زبرخان بتواند در جهت ایجاد برند گردشگری در سکونتگاههای روستایی گام بردارد.