آینده‌پژوهی اقناع رسانه‌ای در بحران‌های اجتماعی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت رسانه، واحد علوم تحقیقات، دانشگاه آزاداسلامی، تهران، ایران.

2 استادیار گروه مدیریت فرهنگی و رسانه، دانشکده فرهنگ و ارتباطات دانشگاه بین المللی سوره، تهران، ایران.

3 دانشیار، عضو هیئت علمی گروه مدیریت فرهنگی و رسانه ، واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران، ایران

4 استادیار علوم انسانی،گروه ارتباطات، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران

doi
10.22034/rcc.2026.2081293.1279
چکیده

کارآمدی رسانه‌ها در مدیریت بحران، بیش از هر چیز وابسته به توان اقناع مخاطب است؛ توانی که در عصر شبکه‌های اجتماعی و تکثر روایت‌ها با چالش‌های جدی مواجه شده است. این پژوهش با رویکردی آینده‌پژوهانه و مبتنی بر تحلیل اقناعی، در پی طراحی الگویی بومی برای مواجهه رسانه‌های ایرانی با بحران‌های اجتماعی است تا زمینه بازسازی سرمایه اجتماعی، تقویت اعتماد عمومی و ارتقای کارکرد اقناعی رسانه‌ها را فراهم آورد. مطالعه حاضر به روش کیفی و با بهره‌گیری از مصاحبه نیمه‌ساختاریافته و اجرای سه‌مرحله‌ای روش دلفی انجام شد. نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند و بر اساس اشباع نظری صورت گرفت و ۳۵ نفر از مدیران رسانه، اساتید علوم ارتباطات، کارشناسان بحران و متخصصان آینده‌پژوهی مورد مطالعه قرار گرفتند. بر اساس نتایج تحلیل مضمون، گذار از اقناع دستوری و هیجانی به سمت اقناع شناختی، تعاملی و روایت‌محور ضروری است. همچنین، تقویت شفافیت، مشارکت‌پذیری مخاطب، انسجام اطلاعاتی و اعتبارسازی رسانه‌ای، پیش‌شرط موفقیت رسانه‌ها در مواجهه با بحران‌های پیچیده آینده خواهد بود. این پژوهش نهایتاً الگویی آینده‌نگر برای ارتقای کارکرد اقناعی رسانه‌ها ارائه می‌کند که قابلیت بومی‌سازی در سیاست‌گذاری رسانه‌ای کشور را داراست