تحلیل همدیدی شرایط رخداد سامانههای همرفتی با بارش بیش از 10 میلیمتر در جنوب غرب ایران
نویسندگان
1 استادیار اقلیم شناسی، دانشگاه سیدجمالالدین اسدآبادی
2 استاد اقلیم شناسی، دانشگاه خوارزمی
3 استادیار اقلیم شناسی، دانشگاه تهران
doi
10.22059/jphgr.2014.51421چکیده
در این مطالعه به بررسی الگوهای فشار مسبب رخداد سامانههای همرفتی با بارش سنگین (بر اساس WMO با مجموع بارش بیش از 10 میلیمتر) در جنوب غرب ایران، طی دورۀ آماری (2005-2001) پرداخته شده است. بدین منظور دادههای بازکاوی شدۀ NCEP با قدرت تفکیک شبکههای افقی 5/2 درجه طول و عرض جغرافیایی بهکار گرفته شده است. برای استخراج الگوها از روشهای همبستگی و بردار ویژه بهرهجویی شد. نتایج حاصل از روش همبستگی بهدلیل دقت بیشتر، در تحلیلهای بعدی مورد استفاده قرار گرفت و درصد شکلگیری سامانهها در هر الگوی ترکیبی از سطح زمین تا سطح 500 بهدست آمد. فشار سطح دریا در هفت الگو، ارتفاع ژئوپتانسیل سطح 850 هکتوپاسکال در هشت الگو و ارتفاع ژئوپتانسیل سطح 500 هکتوپاسکال در پنج الگو طبقهبندی شدند. با بررسی شرایط همدیدی و الگوهای رخداد سامانههای همرفتی، معلوم شد که رخداد سامانههای همرفتی در جنوب غرب ایران تا اندازه زیادی وابسته به گسترش و نفوذ زبانۀ کمفشار سودانی بوده است. بخش گستردهای از سامانههایی که جنوب غرب ایران را تحت تأثیر قرار دادند، در امتداد منطقۀ همگرایی دریای سرخ (جنوب شرق عراق، کویت و شمال شرق شبهجزیرۀ عربستان) شکل گرفتند.