فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نسخ خطی بخش مهمی از تاریخ کتاب و کتابداری پیش از صنعت چاپ را به خود اختصاص داده‌اند و حامل اطلاعات ارزشمندی از تاریخ علم هستند. این آثار همچون چراغ راهی برای محققان و اندیشمندان علوم مختلف در تولید آثار علمی جدید به شمار می‌آیند. جستار حاضر با هدف معرفی نسخه‌ی خطیِ «وسیله‌السائلین فی احکام‌‌الدین» نگاشته شده است. «وسیله‌السائلین» یکی از آثار مهم و شناخته شده در تاریخ فقاهت و علوم اسلامی است که توسط ابوطالب قائنی نگارش یافته است. ابوطالب قائنی ـ از علمای قرن ۱۳ق ـ از نخستین اندیشه‌ورزان شیعی است که در مسائل مختلف فقهی و اصولی صاحب‌نظر و متخصص بوده است. او در «وسیله‌السائلین»، در قالب سوال و جواب، به مسائل مختلف دینی و شرعی پرداخته است؛ بنابراین، این اثر، از نظر ویژگی‌های ساختاری و محتوایی، در حیطه‌ی اجوبه‌های فقها جای می‌گیرد که در آن موضوعات مختلفی مانند عبادات (نماز، روزه، زکات، حج)؛ معاملات (خرید و فروش، اجاره، وصیت)؛ و مسائل اجتماعی (ازدواج، طلاق، ارث) مطرح شده‌اند. این اثر به دلیل جامعیت و دقت در بیان مسائل فقهی و تطابق آن با اصول شیعی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. براین‌اساس مقاله‌ی حاضر درصدد تبیین ویژگی‌های صوری و محتوایی و کارکردهای این نسخه به شیوه‌ی توصیفی ـ تحلیلی است.. نتایج حاصل از این پژوهش نشانگر اهمیت «وسیله‌السائلین» و سهم آن در حفظ و اشاعه‌ی میراث مکتوب شیعه، آشنایی با تاریخ محلی و ویژگی‌های اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی جامعه‌ی قاینات در روزگار تدوین این کتاب است.