راهبرد ایران و پاکستان در مدیریت تنگنای ژئوپلیتیک بلوچستان
نویسندگان
1 استاد روابط بین الملل، گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
2 پژوهشگر پسادکتری، گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.
doi
10.22034/jiga.2025.2059849.1399چکیده
نظام بینالملل کنونی در عصر جنگهای تجاری به سر میبرد و «دسترسی» به «نقاط» راهبردیِ تولید ارزش و عرضه آن، به یکی از اولویتهای اساسی کشورها تبدیل شده است. در امتداد سواحل مکران، حد فاصل جنوب شرق ایران تا جنوب غرب پاکستان، منطقه «بلوچستان بزرگ» واقع شده است. بلوچستان منطقهای ژئواستراتژیک است که در تقسیمات سرزمینی، یکی از ایالتهای اصلی پاکستان و بخشی از استان سیستان و بلوچستان ایران را تشکیل میدهد. این منطقه از دروازههای اصلی ورود (به) و خروج (از) مسیرهای کریدوری شرق – غرب و شمال – جنوب محسوب میشود. با این حال تحرک گروههای تروریستی در سالهای اخیر، سبب بروز محدودیتهای ژئوپلیتیکی برای دسترسیهای کریدوری و افزایش ریسک سرمایهگذاری به واسطه افزایش نا امنیها در هر دو بخش بلوچستان شده است. بنابراین سوال اصلی پژوهش آن است که «راهبرد ایران و پاکستان برای مدیریت تنگنای ژئوپلیتیک این منطقه چیست؟» فرضیه مقاله با استناد بر اقداماتی که ایران و پاکستان تاکنون به صورت دوجانبه و در قالب همکاریهای مشترک انجام دادهاند، تنظیم شده و بیان میدارد در حال حاضر «راهبرد دو کشور بهرهگیری از ظرفیتهای همکاری در حوزههای اقتصادی، نظامی و فرهنگی در راستای افزایش تعاملات، کاهش موانع دسترسی، سهولت ترانزیت کالا و مبارزه با تروریسم میباشد». پژوهش حاضر برحسب هدف، از نوع تحقیقات بنیادی به شمار میرود و تلاش میکند تا با کشف ماهیت پدیدههای جغرافیایی و بررسی تاثیر آن در اتخاذ راهبرد دولتها، در نهایت به توسعه مرزهای دانش ژئوپلیتیک کمک نماید. با توجه به سوال و فرضیه، روش پژوهش کیفی است و داده ها بر اساس مطالعات کتابخانهای گردآوری شده اند.