ارزیابی فضاهای شهری برای کودکان براساس اصول شهر دوستدار کودک (مطالعه موردی: شهر اهواز)

نویسندگان

1 استادیار گروه جغرافیا،دانشگاه پیام نور، تهران. ایران.

2 استادیار. گروه جغرافیا، دانشگاه پیام نور ،تهران، ایران.

doi
10.22034/jiga.2026.2060869.1408
چکیده

کودکان به‌عنوان بخشی از جامعه بشری نسل آینده هر کشوری را شکل داده‌اند و تعامل کودک با محیط پیرامون نیازمند رشد جسمانی و ذهنی اوست. ایجاد شهرهای دوستدار کودک کلیدی دربرنامه‌ریزی استراتژیک شهری است.با این حال ایجاداین شهرها با چالش‌هایی روبرو است که برای رفع آنها و ایجادشهرهای دوستدار کودک لازم است عوامل کلیدی مؤثر بر ایجاد فضاهای عمومی دوستدارکودک بررسی و شناسایی شوند. درپژوهش حاضر به ارزیابی فضاهای شهری برای کودکان براساس اصول شهر دوستدار کودک در کلان‌شهر اهواز پرداخته شد.پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش ترکیبی (کمی و کیفی) است. جامعه آماری کارشناسان/خبرگان و مدیران شهری درکلان‌شهر اهواز بوده است.با استفاده از روش نمونه-گیری غیراحتمالی و به صوت هدفمند و با اشباع نظری 30 کارشناس انتخاب شد. برای گردآوری داده‌ها و اطلاعات از پرسش‌نامه و مصاحبه ساختاریافته استفاده شد. جهت تجزیه و تحلیل داده‌ها از آزمون تعقیبی (Post Hoc) و آزمون توکی (Tukey HSD)، و تحلیل کیفی با استفاده از روش گروند تئوری استفاده شد. نتایج پژوهش گویای آن بود که از نظر شاخص‌های دوستدار کودک در مناطق 8 گانه شهر اهواز تفاوت معنی‌داری وجود دارد.به طوری که وضعیت منطقه ۶، منطقه ۷ و منطقه ۸ از نظر شاخص‌های دوستدار کودک در حد نامطلوب، وضعیت مناطق ۳ و منطقه ۵ شهر اهواز در سطح متوسط و مناطق ۱، منطقه ۲ ومنطقه ۴ نسبت به سایر مناطق اهواز در وضعیت بهتری بوده است.نتایج در زمینه عوامل کلیدی مؤثر بر ایجاد فضاهای عمومی دوستدار کودک نشان داد که 8 عامل 1) امنیت و ایمنی فضاهای مخصوص کودکان، 2) دسترسی فراگیر کودکان به فضاها، 3) وجود فضاهای سبز و باز برای کودکان، 4) وجود فضای بازی و اوقات فراغت کودکان، 5) مشارکت و ارتباط کودکان در جامعه، 6) پایداری و نگهداری فضاهای کودکان، 7) آموزش و فرهنگ‌سازی در جامعه، 8) انعطاف‌پذیری فضاها و حریم خصوصی کودکان هستند