گونه‌شناسی هواخواهی میان کاربران نوجوان اینستاگرام

نویسندگان

1 استادیار گروه ارتباطات و رسانه، دانشکده معارف اسلامی و فرهنگ و ارتباطات، دانشگاه امام صادق علیه السلام، تهران، ایران.

2 دکتری، رشتۀ علوم ارتباطات، دانشکدۀ علوم ارتباطات، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران (نویسندۀ مسئول).

doi
10.22034/rcc.2025.2058980.1213
چکیده

 شبکه اجتماعی اینستاگرام به عنوان یکی از محبوب‎ترین سکو‎های رسانه‎های اجتماعی، نقش مهمی را در ایجاد و تقویت جوامع هواداری ایفا کرده و فضایی برای تولید و بازتولید متون فرهنگی و ایجاد معانی اشتراکی در اختیار هواخواهان قرار داده است. هدف پژوهش حاضر شناخت انواع و گونه‎های هواخواهی میان کاربران نوجوان ایرانی از طریق تحلیل محتواهایی است که آنان در این شبکه به اشتراک گذاشته‎اند. بدین منظور صفحات شخصی نوجوانان با استفاده از روش تحلیل مضمون، بررسی شده‎اند.با توجه به نتایج پژوهش حاضر، پدیده هواخواهی میان کاربران نوجوان اینستاگرام دارای طیف گسترده‎ای می‎باشد که از هواداری از گروه‎های موسیقی و تیم‎های ورزشی تا ابراز علاقه به شخصیت‎هایی مانند شهدا، مداحان و اهالی فرهنگ، هنر و ادب را در بر می‎گیرد. در اینستاگرام، جهان هواداران نوجوان از فرهنگی همگن و یکپارچه فاصله گرفته و شامل سنخ‎ها و گونه‎های مختلفی در فضایی مشارکتی می‎شود؛ بااین‎حال رایج‎ترین شکل آن از طریق مصرف موسیقی است. هواداری یک تجربه ثابت نیست؛ بلکه ترکیبی از تعاملات پویا، شبکه‎ها و انتخاب‎های شخصی و جمعی است. نتایج این پژوهش نشان می‎دهد که سه مضمون فراگیر «روایت کنشگری میدانی»، «تولید و بازتولید محتوای نشان‎دار» و «بازفرست و توزیع محتوا» گونه‎های اصلی هواخواهی در صفحات نوجوانان اینستاگرامی می‎باشند. با توجه به میزان درگیری نوجوانان اینستاگرامی، می‎توان پنج سطح هواخواهی را شناسایی نمود. بالاترین سطح، هویت‎یابی می‎باشد که در آن هواداری نقش محوری در شناخت «خود» و شکل‎گیری آن پیدا می‎کند. پایین‎ترین سطح، بازفرست رسانه‎ای است. در این سطح نوجوانان محتوا‎های رسانه‎ای مورد علاقه‎شان را مصرف کرده و آنها را بازنشر می‎نمایند. بازتولید رسانه‎ای، اجرا و نمایش خود و کنشگری میدانی نیز به ترتیب بین این دو سطح قرار می‎گیرند.