گونهشناسی هواخواهی میان کاربران نوجوان اینستاگرام
نویسندگان
1 استادیار گروه ارتباطات و رسانه، دانشکده معارف اسلامی و فرهنگ و ارتباطات، دانشگاه امام صادق علیه السلام، تهران، ایران.
2 دکتری، رشتۀ علوم ارتباطات، دانشکدۀ علوم ارتباطات، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران (نویسندۀ مسئول).
doi
10.22034/rcc.2025.2058980.1213چکیده
شبکه اجتماعی اینستاگرام به عنوان یکی از محبوبترین سکوهای رسانههای اجتماعی، نقش مهمی را در ایجاد و تقویت جوامع هواداری ایفا کرده و فضایی برای تولید و بازتولید متون فرهنگی و ایجاد معانی اشتراکی در اختیار هواخواهان قرار داده است. هدف پژوهش حاضر شناخت انواع و گونههای هواخواهی میان کاربران نوجوان ایرانی از طریق تحلیل محتواهایی است که آنان در این شبکه به اشتراک گذاشتهاند. بدین منظور صفحات شخصی نوجوانان با استفاده از روش تحلیل مضمون، بررسی شدهاند.با توجه به نتایج پژوهش حاضر، پدیده هواخواهی میان کاربران نوجوان اینستاگرام دارای طیف گستردهای میباشد که از هواداری از گروههای موسیقی و تیمهای ورزشی تا ابراز علاقه به شخصیتهایی مانند شهدا، مداحان و اهالی فرهنگ، هنر و ادب را در بر میگیرد. در اینستاگرام، جهان هواداران نوجوان از فرهنگی همگن و یکپارچه فاصله گرفته و شامل سنخها و گونههای مختلفی در فضایی مشارکتی میشود؛ بااینحال رایجترین شکل آن از طریق مصرف موسیقی است. هواداری یک تجربه ثابت نیست؛ بلکه ترکیبی از تعاملات پویا، شبکهها و انتخابهای شخصی و جمعی است. نتایج این پژوهش نشان میدهد که سه مضمون فراگیر «روایت کنشگری میدانی»، «تولید و بازتولید محتوای نشاندار» و «بازفرست و توزیع محتوا» گونههای اصلی هواخواهی در صفحات نوجوانان اینستاگرامی میباشند. با توجه به میزان درگیری نوجوانان اینستاگرامی، میتوان پنج سطح هواخواهی را شناسایی نمود. بالاترین سطح، هویتیابی میباشد که در آن هواداری نقش محوری در شناخت «خود» و شکلگیری آن پیدا میکند. پایینترین سطح، بازفرست رسانهای است. در این سطح نوجوانان محتواهای رسانهای مورد علاقهشان را مصرف کرده و آنها را بازنشر مینمایند. بازتولید رسانهای، اجرا و نمایش خود و کنشگری میدانی نیز به ترتیب بین این دو سطح قرار میگیرند.