بینش ژئواکونومیک و راهبرد دریاگرایی: توصیه‌ هایی برای توسعه ایران

نویسندگان

1 دانشیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

doi
10.22034/jiga.2025.2060049.1401
چکیده

سرزمین پهناور ایران از موقعیت منحصر به فرد جغرافیایی و ژئوپلیتیکی برخوردار است. ویژگی موقعیت نسبی کشور ایران به گونه‌ ای است که در اوراسیا در موقعیت دریایی و اقیانوسی، موقعیت کانونی و دسترسی مستقیم به مناطق ژئوپلیتیک پیرامونی و به طور کلی در موقعیت لولایی قرار دارد. با این وجود، ایران نتوانسته است در دنیای جدید از ظرفیت‌ ها و مزیت‌ های فوق العاده‌ ی خود در راستای توسعه و منافع ملی و افزایش تولید قدرت و ثروت استفاده کند. هدف پژوهش حاضر، ارائه بینش و راهبرد مناسب برای بهره‌ گیری از ظرفیت‌ ها و مزیت‌ های ایران در مناسبات جدید منطقه‌ ای و جهانی در جهت توسعه و افزایش قدرت و منزلت ایران است. این پژوهش به روش توصیفی و تحلیلی و با استفاده از داده های کتابخانه ای انجام شده است. کوشش شده است ابتدا دیدگاه‌ های نظری و بنیان‌ های اندیشه‌ ای موضوع تبیین گردد و سپس نگرش و بینش راهبردی ژئواکونومیک و مکمل آن دریاگرایی با نگاه به آینده برای پیشرفت و توسعه ایران تبیین و ضرورت انتخاب و بهره‌گیری از آن ارائه گردد. نتایج پژوهش نشان می‌ دهد که ایران برای فعال‌ سازی ظرفیت‌ ها و مزیت‌ های جغرافیایی و سرزمینی خود نیازمند بینش ژئواکونومیک و راهبرد دریاگرایی است. ایران در پرتو بینش ژئواکونومیک می‌ تواند در فرایند های توسعه منطقه‌ ای و فضای جریان‌ ها قرار گیرد. با اتخاذ بینش ژئواکونومیک و راهبرد دریاگرایی، سرزمین ایران در مسیر کریدورهای اقتصادی اوراسیا قرار می‌ گیرد و بنادر و مناطق ساحلی و به ویژه منطقه مکران پیشران توسعه ایران خواهد شد.