تأثیر رقابتهای ژئوپلیتیکی بر عدم پذیرش مشروعیت طالبان در سطح بینالملل
نویسندگان
1 استاد جغرافیای سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 دانشجوی دکترا جغرافیای سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
3 دانشیارجغرافیای سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
doi
10.22034/jiga.2025.2070570.1440چکیده
تحولات افغانستان پس از تسلط طالبان در سال ۲۰۲۱ به یکی از مسائل کلیدی و پیچیده در سیاست بینالملل تبدیل شده است. طالبان در تلاش است جایگاه خود را به عنوان حاکم رسمی افغانستان تثبیت کند، اما مشروعیت بینالمللی آن همچنان به رسمیت شناخته نشده است. این پژوهش به بررسی تأثیر رقابتهای ژئوپلیتیکی قدرتهای جهانی و منطقهای بر روند عدم پذیرش رسمی طالبان میپردازد. یافتهها نشان میدهد رقابت میان ایالات متحده، اتحادیه اروپا، چین، روسیه و کشورهای منطقهای نظیر ایران، پاکستان و کشورهای حوزه خلیجفارس، مانعی بزرگ در مسیر به رسمیت شناخته شدن طالبان بوده است. کشورهای غربی عمدتاً سیاست تحریم اقتصادی و محدودیتهای دیپلماتیک را برای اعمال فشار بر طالبان دنبال کردهاند، در حالی که چین با تمرکز بر منافع اقتصادی و امنیتی، رویکردی محتاطانه اتخاذ کرده و روسیه با به رسمیت شناختن رسمی طالبان، گامی فراتر نهاده است. با این حال، موضوعاتی مانند عدم تشکیل دولتی فراگیر، نقض مستمر حقوق بشر و نگرانیهای امنیتی درباره حضور گروههای تروریستی در افغانستان، مشروعیت طالبان را در نظام بینالملل بهشدت به چالش کشیده است. افزون بر این، تلاش طالبان برای دستیابی به سلاحهای هستهای و بیولوژیکی، تصور جهانیان نسبت به این گروه را پیچیدهتر ساخته و نگرانیهای جدیدی در معادلات امنیتی ایجاد کرده است. در نهایت، تا زمانی که رقابتهای ژئوپلیتیکی بین قدرتها ادامه داشته باشد و اجماع بینالمللی برقرار نشود، چشمانداز به رسمیت شناخته شدن طالبان در سطح جهانی نامشخص باقی خواهد ماند. این پژوهش تأکید میکند که درک تحولات ژئوپلیتیکی و واکنش بازیگران جهانی، کلید اصلی تحلیل روند آینده افغانستان است که تأثیرات گستردهای بر ثبات و امنیت منطقه خواهد داشت.