بحران کرونا و ضرورت تدوین قوانین جنسیتمحور: حمایت از زنان خشونتدیده با رسمیتبخشی به «دفاع از دست دادن کنترل
نویسندگان
1 استادیار پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
doi
10.30465/ws.2021.34887.3220چکیده
با آغاز محدودیتهای متعدد، تنشها و فشارهای روانی ناشی از پاندمی کرونا ویروس در سراسر جهان، عده قابل توجهی از زنان در تمام کشورها، در معرض تجربه هرچه بیشتر انواع خشونتهای خانگی قرار گرفتهاند. این خشونتها به نوبه خود و با ابتلای خشونتدیده به نوعی اختلال اضطرابی و تضعیف تابآوری و قدرت خودکنترلی به شرایط روحی ویژهای میانجامد که احتمال بروز رفتارهای مجرمانه را در خشونتدیده افزایش میدهد. درست به همین دلیل و از منظر مولفههای روانشناسی و اخلاقیِ مسئولیت کیفری، مرتکب (خشونتدیده) فاقد مسئولیت و یا مسئولیت کامل کیفری است. مقاله حاضر با استفاده از روش تحقیق توصیفی-تحلیلی یکی از مهمترین الزامات گفتمان تقنینی ایران را در باب مسئولیت کیفری یعنی قاعدهگذاری صحیح حقوقی در چارچوب یک الگوی جنسیتمحور برای حمایت از زنان خشونت-دیدهای که تحت تأثیر تجربه مکرر خشونت، نشانگان اختلال اضطرابی و به تبع آن از دست دادن کنترل مرتکب قتل همسر یا شریک آزارگر خود میشوند، به بحث میگذارد. آنچه از منظر حقوق تطبیقی، از پیش در گفتمان تقنینی بسیاری از نظامهای حقوقی دنیا و با پیشبینی دفاع «از دست دادن کنترل» صورت پذیرفته و با آغاز همهگیری کرونا ضرورت و اثربخشیِ آن در حمایت از بزهدیده خشونت بیش از پیش معلوم گشته است.