مکانیابی پهنههای مستعد مجموعههای مسکونی با رویکرد پایداری (مطالعه موردی: شهر اصفهان)
نویسندگان
1 استاد دانشکدۀ علوم جغرافیایی و برنامه ریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
2 استادیار دانشکدۀ علوم جغرافیایی و برنامه ریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
3 دانشجوی دکترای دانشکدۀ علوم جغرافیایی و برنامه ریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
doi
10.22034/jiga.2025.2057387.1392چکیده
مسکن در بسیاری از موارد، مهمترین عامل تاثیرگذار و اساسی در میزان رضایتمندی یک فرد از سکونت در یک محله، مسکن و شرایط محیطی آن میباشد. از سیاستهای پایداری در اکثر کشورهای جهان و بهویژه ایران، احداث مجموعههای مسکونی در راستای رفاه و نگهداری از جان شهروندان و به حداقل رساندن آسیبهای احتمالی در حوزه انسانی است. آنچه در تناسب با سیاست مطرح شده اهمیت دارد، موقعیت و انتخاب محل مناسب جهت مجموعههای مسکونی پایدار است. پژوهش حاضر با هدف جانمایی مجموعههای مسکونی پایدار با رویکرد پایداری در سطح شهر اصفهان تدوین شده است. بدین منظور 13 شاخص مکانیابی مجموعههای مسکونی پایدار در قالب شش معیار کلی (جمعیتی، عملکردی، کالبدی و طبیعی- محیطی)، انتخاب و با بهرهگیری از مدل فرآیند تحلیل شبکهای(ANP) ضریب اهمیت معیارها و زیرمعیارها مشخص و ضرایبِ به دست آمده در محیط سیستم اطلاعات جغرافیایی(GIS) در لایههای اطلاعاتی تأثیر داده شد. با همپوشانی آنها، پهنههای مستعد جهت ساخت مجموعههای مسکونی پایدار شناسایی شده است. نتایج پژوهش نشان میدهد از بین معیارهای کلی، معیار فیزیکی با وزن 371/0 و از بین شاخصها، شاخص اجتماعی فرهنگی با وزن 071/0 کمترین ضرایب اهمیت را به خود اختصاص دادهاند. نتایج حاصل از تحلیل ترکیبی -GIS ANP نشان داد که مناطق غربی و شرقی شهر اصفهان (مناطق4و 7و 8 و 12 و 15 ) مستعد مجموعههای مسکونی است.در خصوص بهترین نقاط برای ساخت مجموعههای مسکونی پایدار در سطح شهر اصفهان، نتایج تحلیل ترکیبی -GIS ANP نشان داد مناطق غربی و شرقی، بیشترین مکان مستعد برای ساخت سکونتگاههای پایدار را به خود اختصاص دادهاند. همچنین نواحی مرکزی بیشترین مکانهای نامناسب را از نظر الگوی همجواری به خود اختصاص دادهاند.