روایتی از باز شکل گیری سوبژکتیویته زنان دانشجوی دکتری در تقاطع با هویت سیال مادری (مطالعه موردی دو دانشجو دکتری علوم تربیتی در یکی از دانشگاه های شهر تهران)

نویسندگان

1 دانشگاه شهید بهشتی

2 دانشگاه شهید بهشتی

3 دانشگاه الزهرا

4 دانشجو دکتری/دانشگاه شهید بهشتی

5 پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

doi
10.30465/ws.2021.6430
چکیده

باوجود پژوهش‌ها در مورد دلایل و پیامدهای رشد فزاینده حضور دانشجویان زن در دانشگاه‌های کشور و به ویژه در مقطع دکتری، توجه اندکی به تجارب زیستۀ زنان دانشجو در سفر تربیتی خود از ورود به آموزش عالی تا تحصیل در مقطع دکتری معطوف شده و غالباً پیچیدگی‌های این تجارب زیسته در پوشش کلان‌روایت‌ها مغفول مانده است. از این‌رو، این مقاله براساس مطالعه‌ای مبتنی بر پژوهش روایتی، به بررسی و فهم تجارب زیستۀ دو زن دانشجو دکتری در رشته علوم تربیتی در خصوص جنسیت در تقاطع با هویت‌های سیّال دیگر یعنی همسری، مادری و دانشجوی دکتری بودن در یکی از دانشگاه‌های دولتی شهر تهران می‌پردازد. تحلیل و تفسیر روایت‌های حاصل از مصاحبه‌های روایتی آن‌ها نشان می‌دهد که تحصیل در مقطع دکتری و مادری، باوجود شباهت‌ها به گونه‌ای متفاوت آن‌ها را در برساخت صورت‌بندی‌های جدیدی از هویت‌های درهم تنیده‌شان درگیر می‌کند. روایت اصلی آن‌ها تحقق خویشتن از طریق رشد و پیشرفت فردی است که آن‌ها با خط داستانی متفاوت از خویشتنِ خود و خط داستانی مشترک شرم/افتخار از مادری در دوره دکتری بازگو می‌کنند. واژگان کلیدی: پژوهش روایتی، تجارب زیسته، زنان دانشجو دکتری، هویت‌های متقاطع.