تحلیل گفتمان برساخت سوژۀ جسم‌مند زنانه در ارتباط با سلطۀ مردانه (زنان شهر سنندج)

نویسندگان

1 گروه جامعه شناسی دانشگاه کردستان

2 دانشجو

doi
10.30465/ws.2021.23510.2576
چکیده

هدف اصلی پژوهش حاضر تحلیل گفتمانِ فوکویی این مسئله است که انجام کنش «مدیریت بدن زنانه» در بستر جامعۀ مصرفیِ کنونی چگونه به شکل‌گیری فردیت و نَفسِ مستقلِ زنانه، یا برعکس، به بازتولید سلطۀ مردانه می‌انجامد. . روشِ مورداستفاده، «تحلیل گفتمانِ فوکویی» است و داده‌ها از طریق مصاحبۀ عمیق فردی با زنان شهر سنندج (بیست‌وشش نفر به-شیوۀ نمونه‌گیری هدفمند) گردآوری شده‌اند. از یافته‌های تحقیق هشت گزارۀ اصلی در ارتباط با موضوع استنتاج گردید که نشان از برساخت نفس زنانه در فضای نزاع‌آلود و پرتناقض بیناگفتمانی دارند. تکنیک‌های برسازندۀ سوژۀ جسم‌مند زنانه در دو گروه «تکنیک‌های پرورش نَفس مستقل زنانه» و «تکنیک‌های معطوف به بازتولید سلطۀ مردانه» دسته‌بندی شده‌اند. همچنین، اصلی-ترین موقعیت‌های سوژگی که به زنان ارایه می‌شود عبارتند از: «پایۀ زندگی»، «معشوق وفادار»، «شریک جنسی»، «زن جذاب»، «زن مهربان و فداکار» و «زن خانه‌دار». دست‌آخر این‌که یافته‌های تحقیق بیانگر آنند که شش گفتمان رایج دربارۀ زنانگی به سوبژکتیویتۀ زنان شکل می‌دهند: «گفتمان خودفعلیت‌بخشی»، «گفتمان عشق رمانتیک»، «گفتمان زن مستقل»، «گفتمان» تناسب اندام»، «گفتمان شریک زندگی» و «گفتمان مادر دلسوز». در ارتباط با پرسش اصلی تحقیق می‌توان گفت که سه گفتمان نخست به پرورش نفس مستقل زنانه کمک می‌کنند و سه گفتمان دوم به بازتولید سلطۀ مردانه می‌انجامند.