حمایتپذیری طرحهای لباس در نظام حقوق ادبی و هنری ایران و آمریکا
نویسندگان
1 دانشیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه فردوسی مشهد.
doi
10.22091/csiw.2024.10223.2484چکیده
طرحهای لباس بهعنوان یکی از اجزای مهم فرآیند تولید، بازاریابی و فروش آن محسوب میشوند که ممکن است به شکل لباس مربوط شوند یا نقشهای روی آن را دربرگیرند. این طرحها در صورت دربرداشتن شرایط مقرر در قوانین، از حقوق مالکیت ادبی و هنری برخوردار میشوند. در حقوق آمریکا، شرایط حمایت عبارتند از اصالت و تثبیت در یک حامل ملموس. در عین حال، در آمریکا، اعطای کپیرایت به طرحهای لباس، حتی در فرض تحقق شرایط حمایت، با مانع مهم کاربردی بودن پوشاک مواجه است. در حقوق ایران، با عنایت به قانون حمایت حقوق مؤلفان و مصنفان و هنرمندان، طرحهای لباس در صورت اصالت و تجسم خارجی حمایت خواهند شد. قانون ساماندهی مد و لباس، با در نظر گرفتن لزوم پایبندی به ارزشهای اصیل جامعه و حفظ حجاب و عفت عمومی، شرط مبتنی بودن بر نمادهای ایرانی-اسلامی را برای حمایتپذیری طرحهای لباس پیشبینی کرده است. نتایج حاصل از این مقاله، که به روش توصیفی-تحلیلی نگارش یافته، حاکی از این است که قانونگذار ایرانی، حفظ نظم عمومی و اخلاق حسنه را بر حمایت از حقوق پدیدآورندگان طرحهای لباس ترجیح داده است که اقدامی شایسته محسوب میشود.