تحلیل راهبردی رفتار ارتباطی کتابخانهها در شبکههای اجتماعی: مطالعه ای برپایهکتابخانههای ایرانی در آپارات
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد علم اطلاعات و دانششناسی دانشگاه قم، قم، ایران (نویسنده مسئول).
2 دانشیار، گروه علم اطلاعات و دانششناسی دانشگاه قم، قم، ایران.
doi
10.22034/rcc.2025.2042698.1171چکیده
هدف: این پژوهش باهدف تحلیل رفتار ارتباطی کتابخانههای ایرانی در شبکه اجتماعی آپارات انجام شده است. هدف اصلی این تحقیق بررسی میزان حضور، نوع محتوای تولیدشده و میزان تعامل کاربران با صفحات کتابخانهها در این شبکه است. همچنین پژوهش تلاش دارد چالشها و فرصتهای موجود برای بهبود استفاده از این شبکه توسط کتابخانهها را شناسایی کند. روش: این تحقیق از نوع کاربردی بوده و با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی از منظر بازنمایی انجام شده است. جامعه آماری شامل 73 صفحه متعلق به کتابخانههای مختلف در آپارات است. دادهها با استفاده از یک سیاههوارسی محققساخته جمعآوری و تحلیل شدهاند. ابزارهای مورد استفاده برای ارزیابی صفحات شامل دستهبندی محتوایی، میزان بازدید، تعداد دنبالکنندهها و بررسی رابط کاربری بود.یافتهها: یافتهها نشان داد که به ترتیب کتابخانههای عمومی نهادی، دانشگاهی، ملی، تخصصی و عمومی غیرنهادی مؤثرترین میزان حضور را در این شبکه دارند. صفحه کتابخانه آیتاللهالعظمی بروجردی با 2315 محتوا در رتبه اول، صفحه کتابخانههای عمومی سمنان با 655 محتوا در رتبه دوم و صفحه نهاد کتابخانههای عمومی کشور با 594 محتوا در رتبه سوم قرار دارند. بیشترین تعداد دنبالکننده مربوط به صفحه نهاد کتابخانههای عمومی کشور با 1/1 هزار دنبالکننده است. نتیجه: این پژوهش نشان میدهد کتابخانههای نهادی استان تهران و آذربایجان شرقی بیشترین صفحات نهادی را دارند. صفحات کتابخانه آیتاللهالعظمی بروجردی و سازمان اسناد ملی محتوای هدفمند تولید کرده و موفقتر عمل کردهاند. آپارات، بهعنوان شبکهای ویدئومحور، فرصت مناسبی برای ترویج خدمات کتابخانهای فراهم میکند و صفحه کتابخانه دانشگاه قم در میان کتابخانههای دانشگاهی پیشتاز است.