نقش حسننیت در مسئولیت متصرف مال غیر با مطالعه تطبیقی درحقوق آلمان، انگلیس و ایران
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی، دانشکده حقوق، دانشگاه تربیت مدرس.
2 استاد گروه حقوق خصوصی، دانشکده حقوق، دانشگاه شهید بهشتی .
3 استاد گروه حقوق خصوصی، دانشکده حقوق، دانشگاه تربیت مدرس.
doi
10.22091/csiw.2024.9584.2430چکیده
مفهوم حسننیت در بسیاری از نظامهای حقوقی به رسمیت شناخته شده و آثار مهمی برای آن لحاظ میشود. ازجمله درحقوق آلمان و انگلیس به این مفهوم توجه ویژهای شده و در زمینههای مختلفی تأثیرگذار است. یکی از مهمترین این زمینهها، در مسئولیت متصرف مال غیر (اعم از تصرفات حقوقی و مادی) است. در این نوشتار تلاش شده تا با روش کتابخانهای به بررسی تطبیقی در رابطه با امکان تأثیر حسن نیت در مسئولیت متصرف مال غیر در رابطه با خسارات وارده به مال موضوع تصرف و کیفیت این تأثیر پرداخته شود. درحقوق آلمان و انگلیس، توجه بهمفهوم حسننیت و تأکید بر لزوم انتساب خسارت به رفتار متصرف برای مسئول شناختن وی درکنار تأثیرحسننیت در احراز این انتساب، باعث شده تا حسننیت متصرف در تصرفات مادی و حقوقی بتواند باعث سلب یا کاهش مسئولیت وی در هر دو قالب ضمان قهری و مسئولیت قراردادیگردد. اما در حقوق داخلی تأثیرپذیری از فقه و وسعت دایره شمول غصب و درحکم غصب باعث شده تا درتصرفات مادیکمتر بتوان ازمتصرف باحسننیت حمایت نمود و به نظر میرسد راهکار حمایت از متصرف با حسننیت درتفکیک شخص غاصب از شخص درحکم غاصب نهفته است. درحالیکه در تصرفات حقوقی، انتساب خسارات به رفتارشخص متصرف بیشتر اهمیت یافته و تا حدودی وضعیت مشابه حقوق آلمان و انگلیس است.