کاربست اخطار و تذکر در دادرسی؛ مطالعه تطبیقی حقوق ایران و انگلستان
نویسندگان
1 دانش آموخته کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم شناسی، دانشگاه شیراز.
2 دانش آموخته دکتری حقوق جزا و جرمشناسی، دانشگاه تهران.
3 دانشیار گروه حقوق جزا و جرمشناسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه شیراز.
doi
10.22091/csiw.2023.9070.2387چکیده
دو راهکار اخطار، تذکر و وعظ در دادرسی اسلامی و هشدار در انگلستان دارای شباهتهای اساسی میباشند. از جمله این شباهتها میتوان به خارج نمودن پرونده از مسیر رسمی فرآیند عدالت کیفری، کاستن هزینه اقتصادی نظام عدالت کیفری، جلوگیری از برچسب مجرمانه خوردن، اخطار به مرتکب جرم در مورد رفتار گذشته و هشدار به مراقبت از رفتارهای آینده، شرمسار نمودن بازپروراننده و ... اشاره کرد. با وجود آثار مثبت وعظ در دادرسی اسلامی که مبتنی بر مصلحتاندیشی قضایی در حوزه تعزیرات و قاعده التعزیر بما یراه الامام میباشد و با وجود امتیازات فراوان هشدار در دادرسی انگلستان، مقنن ایرانی غفلت کرده و از این دو استفادهای نبرده است. هرچند در قوانین پراکنده تصویب شده قبل از قانون مجازات اسلامی مصوب سال 1392 و آیین دادرسی کیفری همان سال به موضوع وعظ به عنوان یکی از درجات تعزیر اشاره شده، این نهاد در دو قانون فوق فراموش شده و هیچگاه در رویه قضایی ایرانی جایگاهی نداشته است. استفاده از این نهاد در دادرسی ایرانی که با تورم پروندههای کیفری مواجه است، خصوصاً در جرایم کماهمیتتر میتواند موجب تحقق آثار ذکر شده در فوق و تمرکز دستگاه قضایی بر پروندههای مهمتر شود. در مقاله حاضر با جمعآوری کتابخانهای اطلاعات به روش توصیفی و تحلیلی، ابتدا به توصیف وضعیت وعظ و هشدار پرداخته شده و سپس نتیجهگیری لازم ارائه شده است.
