تعامل مطلوب با پیام از منظر قرآن کریم و ارائه الگوی راهبردی مطلوب در جامعه

نویسندگان

1 استادیار، گروه آموزش معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

2 گروه آموزش معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

3 گروه آموزش معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران (نویسنده مسئول).

doi
10.22034/rcc.2024.2028120.1128
چکیده

ثمربخشی ارتباطات و تعاملات انسانی در توجه به اصول حاکم بر نحوه ارتباط می‌باشد که بخش مهمی از آن مربوط به تعامل مناسب با پیام و محتوای آن است. در همین راستا هدف پژوهش حاضر، بررسی مهم‌ترین ملاحظات و دستورهای قرآنی در تعامل بهینه با پیام است. بررسی سطح تأثیر پیام‌های دیداری- شنیداری در یادگیری مخاطبان و نحوه تعامل با این پیام‌ها از منظر آیات قرآن. روش پژوهش از نوع پدیدارشناسی توصیفی و شیوه تجزیه‌وتحلیل مطالب به روش کلایزی انجام شده است. برای این منظور خوانشی مروری بر آیات قرآن کریم انجام شد و تمامی آیاتی که به نحوی با موضوع پیام مرتبط بوده استخراج گردید. سپس داده‌های استخراج‌شده در مراحل تجزیه‌وتحلیل کلایزی دسته‌بندی و اعتبارسنجی شده و در نهایت، استنباط مرتبط از دسته‌های موجود، استخراج گردید. نتایج پژوهش در دو بخش کلی تعامل مطلوب با محتوای پیام و بهره‌مندی مطلوب از اصول حاکم بر پیام‌رسانی، استخراج شده است. بخش اول، خود دارای دو زیرمجموعه استقبال از محتوای پیام مطلوب در سه بخش (حیات‌بخش و هشداردهنده، حق‌نما و باطل‌گریز، با پشتوانه تدبیر و عقلانیت) و پرهیز از محتوای پیام نامطلوب در هشت بخش (مشکوک، بیهوده، بدون دلیل و سند، ظنی، بی‌پایه اجتماعی، تخریب‌گر، وسوسه‌برانگیز، غنا و موسیقی) می‌باشد. در بخش دوم، یازده اصل کلی حاکم بر پیام‌رسانی از متن آیات قرآن کریم استخراج گردیده است.