نیازهای دانش‌آموزان دوره اول متوسطه(مورد مطالعه: شهر مشهد)

نویسندگان

1 دانشیار و عضو هیئت علمی سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی، وزارت آموزش و پرورش، تهران، ایران

2 استادیار گروه علوم تربیتی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی کرج، کرج،تهران، ایران

doi
10.22034/fakh.2024.422257.1640
چکیده

شناخت‌ نیازهای دانش‌آموزان از گام‌های مهم و پیش‌نیاز تنظیم برنامه‌های آموزشی و تربیتی و تدوین محتوای فعالیت‌های درسی است. ازاین‌رو ضروری است این برنامه‌ها با نیازهای واقعی دانش‌آموزان متناسب و متحول گردد زیرا دانش‌آموزان از کلاسی لذت می‌برند که نیازهای آنان را برآورده سازد و به علایقشان توجه کند. علی­رغم شناسایی نیازهای دانش‌آموزان در نظام متمرکز برنامه‌ریزی آموزشی ایران، شواهد و مطالعات انجام‌شده نشان می‌دهد که آماده‌سازی دانش‌آموزان برای زندگی و رویارویی با مشکلات روزمره در نظام تعلیم­و­تربیت به میزان کافی موردتوجه قرار نگرفته است و دانش‌آموزان دوره متوسطه وضعیت موجود برنامه آموزشی را پاسخگوی نیازهای خود نمی‌دانند. ازاین‌رو بی‌توجهی به این موضوع در نظام برنامه‌ریزی آموزشی منجر به بی‌علاقگی دانش‌آموزان نسبت به درس و تحصیل می‌شود. با عنایت به این مهم، تعیین نیازهای دانش‌آموزان دوره‌ اول متوسطه شهر مشهد موضوع این پژوهش قرار گرفته است. مطالعه حاضر از منظر هدف کاربردی و از جنبه شیوة گردآوری پیمایش اجتماعی با بهره‌گیری از پرسش­نامه نیمه­ساختاریافته است. جامعه آماری تمامی دانش‌آموزان دوره اول متوسطه شهر مشهد به تعداد 79000 نفر بودند که از این تعداد نمونه‌ای به تعداد 384 نفر به پرسش‌نامه محقق‌ساخته پاسخ دادند. برای تجزیه‌وتحلیل داده‌های پژوهش از آمار توصیفی، آزمون خی دو تک نمونه‌ای و آزمون فریدمن استفاده شد. نتایج نشان داد که دانش‌آموزان دوره اول متوسطه از بین دسته‌بندی کلان نیازها به دودسته نیازهای علمی و آموزشی و دینی و اخلاقی بیشتر احساس نیاز می‌کنند. سه دسته نیاز به مهارت‌های روحی و روانی، اجتماعی و فرهنگی، اقتصادی، شغلی و حرفه‌ای با فاصله زیاد در مراتب بعدی سلسله نیازهای دانش‌آموزان قرار گرفته‌اند. این در حالی است که به چهار گروه تفریح و سرگرمی، ادبی و هنری، تندرستی، سلامت و ایمنی و سیاسی دانش‌آموزان کمتر احساس نیاز کرده‌اند.