ارائه الگوی مدیریت خبر آتش سوزی های بزرگ در کشور (مطالعه موردی: حادثه پلاسکو)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت رسانه‌ای، گروه علوم ارتباطات و رسانه، دانشکده علوم اجتماعی، ارتباطات و رسانه، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 دکتری علوم ارتباطات، گروه علوم ارتباطات، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 دکتری علوم ارتباطات، گروه علوم ارتباطات اجتماعی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
10.22034/rcc.2024.2024084.1115
چکیده

مطالعه حاضر با هدف ارائه الگوی مدیریت خبر آتش‌سوزی‌های بزرگ در کشور انجام شده است. روش تحقیق کیفی و مبتنی بر تکنیک تحلیل مضمون است. جامعه آماری شامل سردبیران خبری صداوسیما در زمان بحران مورد نظر، سخنگو و عوامل درگیر در مدیریت و عملیات سازمان آتش‌نشانی تهران، دبیر شورای اطلاع‌رسانی دولت در آن زمان و متخصصان ارتباطات و سردبیران رسانه‌ها در آن بحران بوده است. به منظور جمع‌آوری نمونه، از روش نمونه‌گیری هدفمند استفاده شده است که بعد از مصاحبه با 15 نفر اشباع نظری حاصل شده است. یافته‌های پژوهش بیانگر آن است که برخورداری از استراتژی مشخص در برخورد با بحران، مقابله با شایعات، مدیریت عواطف و احساسات، رعایت صحت و دقت خبری، استفاده از قابلیت‌های شبکه‌های اجتماعی به عنوان مهم‌ترین مؤلفه‌های مدیریت خبر در آتش‌سوزی‌های بزرگ در مرحله شروع بحران به شمار می‌آیند. همچنین، بر اساس نتایج به‌دست‌آمده، تلاش برای به چالش کشیدن مسئولین، خلاقیت و نوآوری در انتشار گزارش‌ها در رسانه ملی، استفاده از خبرنگاران حرفه‌ای و آموزش‌دیده، دروازه‌بانی و رصد اخبار، تأکید بر سرعت انتشار اخبار، استفاده از نظرات کارشناسان و متخصصان و اطلاع‌رسانی شفاف و دقیق و اجتناب از پنهان‌کاری و... به عنوان مؤلفه‌های مدیریت خبر در آتش‌سوزی‌های بزرگ در مرحله امداد و نجات می‌بایست مورد توجه قرار گیرند. علاوه‌بر این، یافته‌های پژوهش مبین آن است که ساختن مجموعه‌های مستند آموزشی، تهیه گزارش‌های ویژه و تخصصی، بدل کردن موضوع به مطالبات مردمی، دریافت انتقادها و پیشنهادها، ارتقا سواد رسانه‌ای جامعه، به چالش کشیدن مسئولان و مطالبه گری از آنها در زمان بحران، آگاه کردن مردم از نیازهای‌شان توسط رسانه، تقویت روابط عمومی‌ها، به عنوان مهم‌ترین مؤلفه‌های مدیریت خبر در آتش‌سوزی‌های بزرگ در مرحله پس از بحران به شمار می‌آیند.