استقلال در مسئولیت حقوقی (غیرکیفری): مطالعه تطبیقی قاعده «وزر» در فقه امامیه و «مسئولیت مستقل» در حقوق بینالملل
نویسندگان
1 استادیار حقوق بینالملل دانشکده حقوق دانشگاه قم .
2 دانشآموختهی دکتری حقوق خصوصی دانشگاه قم.
doi
10.22091/csiw.2022.8233.2283چکیده
استقلال در مسئولیت، امری است که مقتضای عقل و عدل دانسته میشود و به این جهت است که در نظامهای حقوقی مختلف، تحت عناوین گونه گون، ظهور و بروز یافته و بر آن تصریح شده است. البته وجود آن به منزله یکسانی حدود و ثغور نیست. استقلال در مسئولیت، متضمن آن است که هر شخص، مسئول عملی دانسته میشود که مرتکب آن شده است و دیگری را نمیتوان بابت آن عمل، مسئول دانست. در نبود مسئولیت بینالمللی کیفری برای دولت، مسئولیت بینالمللی حقوقی مستقل، اقتضائات خاص خود را میطلبد و مطالعه آن در عرصه مسئولیت بینالمللی حقوقی (در مقابل مسئولیت بینالمللی کیفری اشخاص)، بایسته است. پژوهش پیش رو از رهگذر مطالعه تطبیقی قاعده وزر در فقه امامیه و گزاره مسئولیت مستقل در آوردههای کمیسیون حقوق بینالملل سازمان ملل متحد، به عنوان نهاد علمی تدوین و توسعه تدریجی حقوق بینالملل، افزون بر به زیر ذرهبین نهادن گزاره یاد شده، موجب میشود تا آموزهها و انگارههای حقوق اسلامی، نقش به مراتب بیشتری در مسیر توسعه حقوق بینالملل ایفا کنند. چه این که، این گونه نه تنها به غنای حقوق بینالملل کمک میکند، کارآمدتر شدن نظام حقوقی بینالمللی را در پی خواهد داشت. امری که اشاعه هر چه بیشتر اسلام، حفظ و افزایش منافع کشورهای اسلامی از جمله و به ویژه جمهوری اسلامی ایران را میتواند به دنبال داشته باشد.