راهبردهای ژئوپلیتیکی امنیت ملی ایالات متحدة آمریکا در ارتباط با چین در دوره جو بایدن (2024- 2020م)

نویسندگان

1 استادیار، جغرافیای سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 استادیار دانشگاه فرماندهی و ستاد آجا، تهران، ایران.

doi
10.22034/iga.2024.2028143.1303
چکیده

راهبرد امنیت ملی ایالات‌متحده آمریکا، با توجه به ثابت بودن اهداف و ظرفیت اقتصادی، امنیت فیزیکی و گسترش ارزش‌های آن همواره میان دو نگرش انزواطلبی و گرایش بین‌الملل خواهی در فرازوفرود بوده است. سند راهبرد امنیت ملی ایالات‌متحده آمریکا که در سال 2022 تدوین‌شده بخش مهمی از آن دور نمای روابط خارجی، امنیتی، تجاری، اقتصادی، فناوری و ژئوپلیتیکی دو کشور آمریکا و چین و متحدان آن‌ها را طی حداقل یک دوره ریاست جمهوری بایدن را نشان می‌دهد. ایالات‌متحده آمریکا چین را یک چالش و یک رقیب بزرگ ژئوپلیتیکی در نظام ژئوپلیتیک جهانی می‌نگرد که به دلیل برخوردار بودن از ظرفیت‌های اقتصادی، سیاسی، نظامی و فناوری و نفوذ لازم در میان کشورهای جهان می‌تواند نظم بین‌المللی مدنظر ایالات‌متحده آمریکا و هم‌پیمانانش را به هم بزند و در راستای اهداف و برنامه‌های خود نظم نوینی در عرصه نظام ژئوپلیتیک جهانی شکل دهد. هدف از نگارش این مقاله تحلیل رفتار ژئوپلیتیکی ایالات‌متحده آمریکا در سند راهبرد امنیت ملی این کشور در دوره جو بایدن (2024- 2020) با سه رویکرد چالش، رقابت و همکاری ژئوپلیتیکی با چین در این دوره است. روش پژوهش توصیفی – تحلیلی و شیوه گردآوری داده‌های پژوهشی اسنادی و کتابخانه‌ای است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که رفتار ژئوپلیتیکی ایالات‌متحده آمریکا در سند ذکرشده در قبال چین در عرصه ژئوپلیتیک نظام جهانی و منطقه‌ای و در چارچوب چالش ژئوپلیتیکی در حوزه نظم بین‌المللی موجود، رقابت ژئوپلیتیکی در حوزه سیاسی، نظامی، اقتصادی – تجاری، فناوری، راه‌های دریایی و در نهایت همکاری ژئوپلیتیکی در حوزه بهداشت، سلامت و آب‌وهوا و شفافیت متقابل است که طی این مدت این راهبردها در حوزه‌های ذکرشده برنامه‌ریزی و اجرایی خواهد شد.

کلیدواژه‌ها