فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بروز رفتار­های ضداجتماعی، سبب نقض قوانین اجتماعی و برهم­خوردن مقررات می­شود. بسیاری از زندانیان، به ­همین علل، بخشی از زندگی خود را در زندان به سر می­برند. در این مورد باید بیان داشت که درمان­های مختلفی در زمینه کاهش گرایش به رفتار­های ضداجتماعی و بروز این رفتار­ها، می­تواند اثربخش باشند؛ بنابراین پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی معنویت­درمانی و آموزش شفقت به خود بر رفتار­های ضداجتماعی زندانیان انجام گرفته است. روش این پژوهش نیمه­آزمایشی با طرح پیش‌آزمون­ـ پس‌آزمون با گروه کنترل است. جامعه پژوهش، زندانیان شهرستان بیرجند در شش‌ماهه نخست سال 1400 بودند که با توجه به ملاک‌های ورود به پژوهش و شیوه نمونه‌گیری در دسترس، 60 نفر حاضر به همکاری شدند و به‌طور تصادفی به سه گروه، دو گروه آزمایش (20 نفر) و یک گروه کنترل (20 نفر) تقسیم شدند. روش اجرای مداخله آموزش شفقت به خود (8 جلسه) و معنویت­درمانی (12جلسه) به‌صورت آموزش برای گروه‌های موردآزمایش بود و لازم به ذکر است که گروه کنترل، آموزشی دریافت نکردند. ابزار گردآوری داده‌ها نیز فهرست وارسی رفتارهای ضداجتماعی خادمی و سیف (1390) بود. جهت تجزیه ­و­تحلیل داده‌ها از آزمون تحلیل واریانس آمیخته (کوواریانس چندمتغیره) و نرم‌افزار SPSS-23 استفاده شد. نتایج تحلیل مقایسه‌های چندگانه نشان داد اثربخشی معنویت­درمانی و آموزش شفقت به خود بر گرایش‌های ضداجتماعی معنادار است. میانگین‌های تعدیل‌شده نشان داد اثربخشی آموزش شفقت به خود بیشتر از معنویت­درمانی است؛ به‌طوری‌که میانگین گرایش‌های ضداجتماعی در گروه آموزش شفقت به خود (58/17) از گروه معنویت­درمانی (28/20) کمتر است. به­طورکلی می­توان نتیجه گرفت استفاده از معنویت­درمانی و درمان مبتنی بر شفقت به خود می­تواند موجبات کاهش بروز رفتار­های ضداجتماعی و گرایش به­ آن را در زندانیان فراهم آورد.