مقابله با جرایم تروریستی در عصر دیجیتال؛ چالش‌ها و راهبردها

نویسندگان

1 استادیار گروه حقوق دانشکده علوم اداری و اقتصاد دانشگاه اراک، اراک، ایران (نویسنده مسئول)

2 استادیار، گروه حقوق، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

doi
10.22034/rcc.2024.2017795.1084
چکیده

زمینه و هدف: فنّاوری‌های دیجیتالی در حال حاضر زندگی ما را به‌شدت تغییر داده است. تقریباً هر حوزه از روابط اجتماعی در حال حاضر هم در سطح ملی و هم در سطح بین‌المللی در حال دیجیتالی شدن است. زیرساخت‌های ارتباطی اطلاعات و همچنین دستگاه‌های دیجیتال در حال حاضر به بخشی جدایی‌ناپذیر از واقعیت امروز تبدیل شده‌اند. دیجیتالی شدن تأثیر بسیار زیادی بر توسعه و رعایت حقوق بشر و همچنین بر وضعیت خود فرد دارد. با رشد فنّاوری‌های دیجیتالی، جرائم تروریستی در فضای مجازی هم گسترش یافت و فرصت‌های زیادی را برای مرتکبان جرائم تروریستی فراهم کرد تا اقدام‌هایی را جهت ورود آسیب جدی به زیرساخت‌ها و بسترهای اجتماعی، سیاسی و حتی امنیتی فراهم نماید. روش: این پژوهش از حیث روش اجرا توصیفی-تحلیلی است. از این‌رو، داده‌ها به شیوۀ اسنادی و سنجش مقررات بر پایۀ اسناد و منابع مکتوب و نیز مطالعه و واکاوی دیدگاه‌های صاحب‌نظران حقوقی با ابزار فیش‌برداری جمع‌آوری و مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفته است. یافته‌ها: با توجه به شکست اقدام‌های کنترلی و نظارت مؤثر بر اینترنت و فضای مجازی به دلیل عدم همکاری دولت‌ها، بهره‌گیری گروه‌های تروریستی از فضای مجازی، چالش نوینی برای سازوکارهای ضد تروریستی قلمداد می‌شود. در ضمن، برای توسعه فضای مجازی در چارچوب راهبرد دولت‌ها به‌ویژه دولت‌های دارنده زیرساخت اینترنت پیشرفته، باید در راستای پیشگیری و سرکوب استفاده تروریستی از رسانه‌ها صورت پذیرد. افزون بر این، با توجه به فقدان یک سند حقوقی جامع در حاکمیت بر اینترنت و فضای مجازی به علت عدم اجماع جهانی، ضرورت دارد تا نسبت به هماهنگی در اِعمال واکنش بین‌المللی موفقیت‌آمیز به تحرکات تروریست‌ها در فضای مجازی دولت‌ها با اتخاذ راهبردهایی متناسب و اثرگذار، در این زمینه اقدام کنند.