نقش فنّاوریهای نوین ارتباطی در ازخودبیگانگی فرهنگی؛ پژوهشی میان دانشجویان دانشگاه علامه طباطبایی و دانشگاه تهران سال 1399

نویسندگان

1 کارشناس ارشد علوم ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران (نویسنده مسئول)

2 دانشیار دانشکده علوم ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.

3 کارشناس ارشد علوم ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.

doi
10.22034/rcc.2024.2008120.1068
چکیده

امروزه توسعه فنّاوری‌های نوین ارتباطی و توجه کاربران به استفاده از این فنّاوری‌ها به دلیل طبیعت غیر بومی بودن این تکنولوژی‌های جدید، نوعی رسوخ فرهنگ‌های بیگانه را که در برخی موارد تضاد ماهوی با فرهنگ بومی کاربران دارد را شاهد هستیم. این رویارویی فرهنگ به‌مرورزمان در کاربران فعال در این فضا نوعی تغییر در نگرش و در ادامه در رفتار آنان ایجاد می‌کند و به نوعی از فرهنگ بومی خود فاصله می‌گیرند، ازخودبیگانگی فرهنگی زمینه‌ساز پذیرش عناصر فرهنگ بیگانه و نادیده انگاشتن عناصر فرهنگ بومی است؛ لذا در پژوهش حاضر به موضوع « نقش فنّاوری‌های نوین ارتباطی در ازخودبیگانگی فرهنگی دانشجویان» پرداخته شده است. این پژوهش با روش پیمایشی و تکنیک پرسشنامه اجرا شده است.جامعه آماری پژوهش شامل کلیه دانشجویان دانشکده‌های ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی (ره) و تهران در سال 1399 است. با توجه به بالا بودن جامعه آماری بر اساس فرمول کوکران تعداد 269 نفر به عنوان حجم نمونه انتخاب شدند. جهت سنجش پایایی ابزار پژوهش از روش آلفای کرونباخ استفاده گردیده که مقدار محاسبه شده 0.91 است. فرضیه اصلی تحقیق شامل نقش داشتن آشنایی و استفاده از فنّاوری‌های نوین ارتباطی در ازخودبیگانگی فرهنگی دانشجویان است؛ نتایج به‌دست‌آمده فرضیه اصلی را تأیید می‌کند و حاکی از آن است که بین آشنایی و استفاده از فنّاوری‌های نوین ارتباطی در ازخودبیگانگی فرهنگی دانشجویان رابطه وجود دارد.در فرضیه اصلی همبستگی بین متغیر مستقل و متغیر وابسته برابر با 0/137 است. ضریب تعیین 1.87 درصد به دست آمده و این مقدار نشان می‌دهد که 1.87 درصد تغییرات ازخودبیگانگی فرهنگی دانشجویان به آشنایی و استفاده از فنّاوری‌های نوین ارتباطی مربوط می‌شود چون این مقدار درجه آزادی را در نظر نمی‌گیرد لذا از ضریب تعیین تعدیل شده برای این منظور استفاده می‌شود که آن‌هم در این آزمون برابر 1.8 درصد است. همان‌گونه که مشاهده می‌شود در سطح 95% رابطه معناداری بین آشنایی و استفاده از فنّاوری‌های نوین ارتباطی در ازخودبیگانگی فرهنگی دانشجویان وجود دارد .همچنین سایر نتایج نشان داد بین نقش‌های خبری، آموزشی، هدایت و راهنمایی، تفریحی و سرگرمی، تبلیغی، همبستگی اجتماعی و نظارت اجتماعی محتواهای انتشاریافته در ازخودبیگانگی فرهنگی دانشجویان رابطه وجود دارد.