شناسائی و تبیین شایستگی های مدیران راهبردی سازمان حرم مطهر آستان قدس رضوی

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی‌ارشد مدیریت بازرگانی، گرایش استراتژیک، دانشگاه بین‌المللی امام‌رضا (ع)، مشهد، ایران

2 استادیار گروه مدیریت مؤسسه آموزش‌ عالی ‌عطار، مشهد، ایران

doi
10.22034/fakh.2022.333204.1539
چکیده

آستان قدس رضوی به سبب انتساب به بارگاه ملکوتی ثامن‌الحجج، حضرت علی بن موسی‌الرضا (علیه آلاف التحیه و الثناء)، به ‌عنوان مهم‌ترین مرکز مذهبی ایران در جهان اسلام شناخته شده است. نقش مدیران سازمانی در رسیدن به این هدف والا، نقشی بی‌بدیل و انکارناپذیر است و از ایشان انتظار می‌رود با بهره‌گیری از حداکثر توان خود و ظرفیت‌های موجود، به حل چالش‌ها و اصلاح نارسایی‌های موجود بپردازند. پژوهش حاضر به ‌منظور شناسایی و تبیین شایستگی‌های مدیران راهبردی سازمان آستان قدس رضوی جهت تصدی پست‌های مدیریتی، گزینش و انتخاب مدیران بر اساس آن و تبیین شاخص‌های اولیه ارزیابی، آموزش و توسعه آن‌ها صورت گرفت. بدین منظور چهار سؤال تحقیق مورد بررسی قرار گرفت: 1. شایستگی مدیران راهبردی حرم شامل چه ابعادی است؟ 2. مؤلفه­های تشکیل­دهنده ابعاد شایستگی­های مدیران راهبردی حرم کدامند؟ 3. آیا مدل استخراج­شده از پژوهش، معتبر است؟ 4. اولویت­بندی شایستگی­های مدیران راهبردی حرم چگونه است؟ روش تحقیق پژوهش، روش تحقیق ترکیبی است. در بخش کیفی پژوهش با تعدادی از خبرگان و مدیران ستادی حرم مطهر مصاحبه به عمل آمد و برای تحلیل مصاحبه­ها، از روش تحلیل محتوا استفاده شد. مدل نهایی در قالب 10 بُعد، شامل (برنامه‌ریزی، سازمان‌دهی، رهبری، بسیج منابع و امکانات، دانش، مهارت‌های فنی، تعهدات ایمانی، مهارت‌های ارتباطی، مهارت‌های درون­فردی و مهارت­های ادراکی) و 43 مؤلفه استخراج شد؛ سپس در قسمت کمّی پژوهش جهت سنجش مدل پرسش­نامه­ای بین 98 نفر از مدیران و مسؤولین حرم مطهر رضوی توزیع شد. جهت بررسی روایی، از عاملی تأییدی استفاده شد که مقادیر به­دست­آمده بیانگر روایی ابزار بود. همچنین، جهت پایایی ابزار با آلفای کرونباخ مورد تأیید قرار گرفت. درنهایت تحلیل داده­ها به روش مدل معادلات ساختاری و آزمون رتبه­ای فریدمن و با استفاده از نرم­افزار Smart pls انجام گرفت. نتایج نشان داد تمامی ابعاد و مؤلفه­های شایستگی­ها مورد تأیید است. در مرحله بعد برای اولویت­بندی ابعاد و مؤلفه­های شایستگی­های مدیران، از روش آزمون فریدمن استفاده شد که ابعاد شایستگی  به ترتیب اولویت عبارتند از: تعهدات ایمانی، مهارت­های فنی، سازمان­دهی، بسیج منابع و امکانات، برنامه­ریزی، مهارت­های ارتباطی، مهارت­های اداراکی، رهبری، دانش و مهارت­های درون­فردی.