بررسی تطبیقی بازتاب خبری جنگ روسیه و اوکراین در شبکه خبر جمهوری اسلامی ایران و بیبیسی فارسی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد علوم ارتباطات اجتماعی.

2 دانشیار گروه معارف اسلامی و مرکز قرآن،حدیث و طب دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران (نویسنده مسئول).

doi
10.22034/rcc.2024.2016646.1082
چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی تطبیقی نحوه بازتاب خبری جنگ روسیه و اوکراین در دو شبکه خبر جمهوری اسلامی ایران و بی‌بی‌سی فارسی صورت گرفته است. این تحقیق از روش تحلیل محتوا و با بهره‌گیری از نظریه برجسته‌سازی و چارچوب سازی انجام‌شده است. روش نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند تمام شمارشی در بازه زمانی یک ماه ابتدایی جنگ 24 فوریه تا 24 مارس 2022 است. روش تجزیه‌وتحلیل اطلاعات به وسیله برگه‌های کدگذاری و مطابق شیوه‌نامه کدگذاری، داده‌ها جمع‌آوری‌شده، کدگذاری شد و پس از استخراج کدها، داده‌ها از طریق نرم‌افزار spss به وسیله آزمون کای اسکویر مورد پردازش قرار گرفت. طبق یافته‌های توصیفی از 264 خبر بررسی‌شده 64.4 درصد از اخبار مربوط به بی‌بی‌سی فارسی و 35.6 درصد مربوط به شبکه خبر جمهوری اسلامی ایران است که نشان‌دهنده فراوانی بیشتر شبکه بی‌بی‌سی فارسی در پرداختن به اخبار مربوط به روسیه و اوکراین است. بر اساس یافته‌های پژوهش تفاوت معناداری در کارکرد اخبار در بین دو شبکه وجود دارد. 47.1 درصد از اخبار مورد بررسی در شبکه بی‌بی‌سی فارسی کارکرد تبلیغی-تهییجی و تنها 27.6 درصد کارکرد اطلاع‌رسانی دارند و در شبکه خبر 73.4 درصد اخبار کارکرد اطلاع‌رسانی و 6.4 درصد کارکرد تبلیغی-تهییجی دارند. همچنین تفاوت معناداری در منبع تولید خبر در دو شبکه است؛ 78.8 درصد از اخبار تولیدشده در شبکه بی‌بی‌سی فارسی تولید اختصاصی شبکه و52.1 درصد در شبکه خبر تولید اختصاصی شبکه است.