فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: منابع اصلاح‌کننده با بهبود جذب عنصر غذایی و ایجاد تعادل در صفات فیزیولوژیکی نقش مهمی در رشد گیاهان در شرایط تنش‌های محیطی دارند. هدف این پژوهش بررسی جذب عناصر غذایی، صفات فیزیولوژیک و رشد سرخارگل با قارچ مایکوریزا، باکتری سودوموناس و محلول‏پاشی سالیسیلیک‌اسید در خاک شور تحت تنش خشکی می­باشد.روش پژوهش: این پژوهش به­صورت اسپلیت‌پلات، در قالب طرح بلوک‏های کامل تصادفی، در سال‏های زراعی 1401 و 1402 و با دو برداشت طی دو سال در گیاه سرخارگل در نهالستان پژوهشی اداره منابع طبیعی شهرستان فسا، واقع در جنوب‌شرق استان فارس انجام شد. عامل اصلی در سه سطح شامل آبیاری پس از 25، 50 و 75 درصد تخلیه رطوبتی از حد ظرفیت زراعی و عامل فرعی شامل منابع اصلاح‌کننده در هشت سطح شامل شاهد (بدون استفاده از منابع اصلاح‌کننده)، قارچ مایکوریزا آربوسکولار (AMF)، باکتری سودوموناس فلورسنس (PFB)، سالیسیلیک‌اسید (SA)، AMF + PFB، AMF + SA، PFB + SA، AMF + PFB + SA بود. آبیاری اول تا سوم برای استقرار مناسب نشاها، براساس تیمار آبیاری شاهد به­صورت 25 درصد تخلیه رطوبتی انجام شد. پس از آبیاری سوم، سایر تیمارهای آبیاری اعمال شد. اندازه‏گیری صفات گیاهی شامل جذب عناصر غذایی، صفات فیزیولوژیکی، ارتفاع بوته و عملکرد بیوماس اندام هوایی بود.یافته­ها: نتایج نشان داد، که در آبیاری 25 و 50 درصد تخلیه رطوبتی، بیش‌ترین نیتروژن و فسفر برگ در تلفیق AMF + PFB + SA مشاهده شد. هم‌چنین تلفیق AMF + PFB + SA، به­ترتیب سبب افزایش 16 و 30 درصدی پتاسیم برگ در آبیاری 50 و 75 درصد تخلیه رطوبتی شد. شاخص سبزینگی در رژیم­های آبیاری 75 درصد تخلیه رطوبتی در مقایسه با 25 درصد تخلیه رطوبتی 81/12 کاهش نشان داد. بیش‌ترین مقدار شاخص سبزینگی در تلفیق AMF + PFB + SA مشاهده شد. هم‌چنین تلفیق دوگانه منابع اصلاح‌کننده سبب افزایش محتوای نسبی آب برگ و نرخ فتوسنتز در مقایسه با شاهد شد. در چین اول و دوم محتوای کلروفیل b در رژیم­های آبیاری 75 درصد تخلیه رطوبتی نسبت به 25 تخلیه رطوبتی به­ترتیب کاهش 15 و 17 درصدی نشان دادند. در چین اول و دوم عملکرد بیولوژیک در تلفیق AMF + PFB + SA در مقایسه با شاهد به­ترتیب افزایش 15 و 13 درصدی نشان داد.نتیجه­‌گیری: به­طور کلی به­دلیل اثرات مثبت تلفیق AMF + PFB + SA بر شاخص­های فتوسنتزی و عملکردی سرخارگل می‏توان این تیمار را در شرایط تنش‌های خشکی توصیه کرد.