نقش ابعاد هویت اجتماعی در احساس امنیت دبیران مدارس دوره متوسطه دوم شهر مشهد

نویسندگان

1 دکتری جامعه‌شناسی مسائل اجتماعی ایران، پژوهشگر و مدرس دانشگاه جامع علمی‌ـ کاربردی نیروی انتظامی (خراسان رضوی)

2 استادیار دانشگاه (پلیس) علوم انتظامی امین، تهران، ایران

3 کارشناسی ارشد جغرافیای برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه پیام نور مرکز فردوس

doi
10.22034/fakh.2022.304567.1503
چکیده

احساس تعلق به یک "ما"ی واحد جمعی در ابعاد مختلف، موجب شکل­گیری نوعی وفاق و همبستگی در جهت اجرای نظم و نبود خطر و ایجاد جامعه امن می‌شود و زندگی اجتماعی را به سمت آسایش و آرامش سوق می­دهد. پژوهش حاضر به نقش ابعاد هویت اجتماعی با احساس امنیت می‌پردازد و از نظریه گیدنز برای تبیین رابطه بین متغیرها استفاده‌ می­کند. رویکرد کمّی مبتنی بر پیمایش (توصیفی و همبستگی)، استفاده از ابزار پرسشنامه محقق­ساخته، انتخاب 374 دبیر نواحی هفت‌گانه آموزش‌وپرورش به‌عنوان نمونه مبتنی بر فرمول کوکران و نمونه‌گیری چندمرحله‌ای تصادفی است. میزان آلفای کل، برابر با 879/0 و میزان روایی همگرایی 601/0 به ‌دست ‌آمده است. نتایج نشان داده که در بین ابعاد متغیر مستقل، هویت خانوادگی از سایر ابعاد حائز اهمیت بوده است و در بین متغیر  وابسته، احساس امنیت جانی به نسبت دیگر ابعاد، بیشترین اهمیت را داشته است. درنهایت میانگین متغیرهای هویت اجتماعی و احساس امنیت کمی بالاتر از حد متوسط به ‌دست‌ آمده است. نتایج فرضیه‌ها نشان داده بین فرضیه‌های تحقیق، رابطه معناداری وجود داشته است و ابعاد هویت تاریخی­ـ ملی، خانوادگی و متغیر هویت اجتماعی­ به ترتیب با متغیر احساس امنیت در سطح معناداری 05/0 ارتباط معنادار با شدت رابطه متوسط داشته‌اند. با توجه به بتای مدل رگرسیون، ابعاد هویت ملی­ـ تاریخی، دینی، شهری­ـ محله­ای و خانوادگی در سطح خطای کوچک‌تر از 01/0 رابطه‌ای معنادار با متغیر وابسته داشته‌اند و متغیر مستقل و ابعاد آن، در حدود 3/39% از تغییرات متغیر وابسته را تبیین کرده‌اند. درنهایت هویت اجتماعی و ابعاد آن در سه لایه؛ همانندی، تعلق به گروه اجتماعی و تعهد و مسئولیت می‌توانند در تقویت احساس امنیت و ابعاد آن از طریق برنامه‌ریزی‌های عملیاتی، منجر به افزایش تعهد، وفاق، همبستگی و نظم اجتماعی شوند.