کاربرد رهیافت ترکیب موازی در تصحیح روشهای تعیین تبخیرتعرق پتانسیل بر مبنای اطلاعات مکانی و هواشناسی
نویسندگان
1 دانشگاه شهید مدنی آذربایجان
2 دانشجو
doi
10.22125/agmj.2025.465758.1170چکیده
تدقیق برآوردهای تبخیرتعرق پتانسیل با روشی کارآمد به دلیل اهمیت آن در مطالعات بیلان آبی، تأمین نیاز آبی گیاهان و برنامهریزیهای مدیریتی در کشاورزی، امری ضروری است. بر این اساس هدف از پژوهش حاضر، اصلاح مقادیر تبخیرتعرق با روشهای هارگریوز- سامانی، بلانی- کریدل ایوانف و تورنت وایت در مقیاس سالانه با استفاده از اطلاعات مختصات مکانی و دادههای هواشناسی ایستگاههای رامسر، کرمانشاه، همدان، سمنان، مشهد، شیراز، اردبیل، ارومیه، زنجان، یزد و رشت بوده است. روش فائو- پنمن- مانتیث به عنوان روش مبنای مقایسات در نظر گرفته شد. پایه روشهای تصحیح براساس رگرسیون (ساده و بردار پشتیبان)، نسبتی و ساختار ترکیب موازی بود. نوع اطلاعات مکانی و هواشناسی نقش مهمی در افزایش دقت معادلات اصلاحی داشت. بهعنوان نمونه، میزان واریانس خطاها در روش ایوانف اصلی با تمام دادهها نسبت به معادلهی اصلاحی رگرسیونی با حذف مولفه باد 18/38 درصد بیشتر بود. روش اصلاحی رگرسیون در برابر روش نسبتی دارای عملکرد بهتری بود، به طوری که میزان افزایش متوسط شاخص ویلموت برای تمامی حالتهای ورودی از روش نسبتی به رگرسیون در روش تورنت وایت، بلانی-کریدل، ایوانف و هارگریوز-سامانی به ترتیب برابر با 67/42، 45/5، 25 و 3 درصد برآورد شد. رهیافت ترکیب موازی در تمامی روشها باعث کاهش خطا در تعیین تبخیرتعرق نسیل شد و گزینه نهایی شامل ترکیب موازی حالتهای بهینه رگرسیون بردار پشتیبان و رگرسیون ساده دقت معنی داری داشت. در پتا مجموع نتایج نشان داد که روشهای تورنت وایت، بلانی-کریدل و ایوانف دارای کم برآورد و هارگریوز-سامانی دارای بیش برآورد هستند. رهیافت روش اصلاحی در افزایش دقت معادلات تبخیرتعرق پتانسیل و در نهایت برنامهریزی های نیاز آبی براساس اطلاعات موجود دارای اهمیت و قابل توصیه است.