به کارگیری کودکان در مخاصمات مسلحانه آسیای جنوب غربی و جرم انگاری آن در نظام های حقوقی افغانستان، سوریه و عراق در مقارنه با اسناد بین المللی

نویسندگان

1 دانشیار گروه حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشکده حقوق، دانشگاه قم.

doi
10.22091/csiw.2022.8139.2267
چکیده

یکی از مهم ­ترین آسیب ­های ناظر بر مخاصمات مسلحانه، به ویژه در منطقه آسیای جنوب غربی، استخدام کودکان در گروه ­ها و نیروهای مسلح و به­ کارگیری آنها در درگیری ­ها است که عملکرد گروه ­هایی مانند داعش، طالبان و ائتلاف متجاوز سعودی در یمن به وضوح آن را نشان می­ دهد. چنین رفتاری با کودکان به منزله­ ی نقض حقوقی است که در اسناد حقوق بشر و حقوق بشردوستانه برای ایشان شناسایی شده است و در حقوق بین­ الملل کیفری بر ضرورت مجازات مرتکبین تصریح گردیده است. اسناد بین­ المللی جهت تضمین حقوق کودکان در مخاصمات مسلحانه، دولت­ها را به جرم ­انگاریِ به­ خدمت گرفتن آنها در این عرصه الزام نموده ­اند. از این ­رو در نوشتار فرارو به روشی توصیفی تحلیلی موضع سه نظام حقوقی منطقه آسیای جنوب غربی، افغانستان، سوریه و عراق در مواجهه­ ی با این موضوع مورد مطالعه قرار گرفته است. یافته­ های این پژوهش نشان می­ دهد این کشورها با الهام از مقررات بین­ المللی و به ویژه اساسنامه دیوان کیفری بین ­المللی به جرم ­انگاری در این زمینه مبادرت نموده ­اند. مقررات سوریه استخدام کودکان، و قوانین افغانستان و عراق افزون بر آن، استفاده از آنها را در درگیری­ های مسلحانه به عنوان بزه توصیف نموده ­اند که در افغانستان و عراق ذیل جنایت جنگی شناسایی شده است. در مقررات کیفری افغانستان و سوریه برای این جرم مجازات­ هایی نظیر حبس و جزای نقدی تعیین شده است، اما در عراق تاکنون کیفر معینی در این زمینه تعیین نشده و بر خلاف اصل قانونمندیِ مجازات، تصمیم­ گیری در این مورد به مرجع قضایی واگذار شده استد.