ارزیابی روش‌های تصحیح نگاشت چندکی داده‌های باز تحلیل بارش و دمای هوای AgMERRA و ERA5 در استان خراسان رضوی

نویسندگان

1 دانشیار گروه آبیاری و آبادانی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی ، دانشگاه تهران، کرج، ایران

2 دانشجوی دکترا دانشگاه تهران

3 استاد بازنشسته گروه اگروتکنولوژی، دانشگاه فردوسی مشهد.

doi
10.22125/agmj.2025.481865.1175
چکیده

هدف از این مطالعه ارزیابی روش‌های تصحیح نگاشت چندکی بر داده‌های باز تحلیل بارش و دمای هوای روزانه AgMERRA و ERA5 با استفاده از دو سنجه ارزیابی خطای RMSE و MAE و ضریب همبستگی پیرسون (r) در قالب نمودار تیلور است. به همین منظور از آمار روزانه دمای بیشینه، دمای کمینه و بارش در مقیاس روزانه طی دوره آماری 2010-1980 در 7 ایستگاه همدیدی استان خراسان رضوی استفاده شد. علاوه‌ بر این از آزمون من- کندال و شیب سن جهت تعیین روند و بزرگی آن در داده‌ها استفاده شد. نتایج نشان داد دمای کمینه و بیشینه دارای روندی افزایشی و معنادار بوده‌اند بطوریکه شیب افزایش روند دمای کمینه در هر سه مجموعه داده بیشتر از داده‌های دمای بیشینه می‌باشد. همچنین داده‌های بارش دارای روندی کاهشی اما این روند کاهشی در بیشتر ایستگاه‌ها معنادار نمی‌باشد. علاوه براین سنجه‌های ارزیابی خطای دو مجموعه داده ERA5 و AgMERRA در مقابل داده‌های مشاهداتی نشان داد هر دو مجموعه داده تخمین خوبی از دمای بیشینه و کمینه زده‌اند بطوریکه شاخص‌های MAE و RMSE دارای مقادیر کم و خوبی می‌باشند. همبستگی داده‌های دمای بیشینه و کمینه نیز تغییراتی بین 7/0 تا 9/0 دارد بطوریکه بیشترین همبستگی‌ها مربوط به داده‌های ERA5 می‌باشد. اما در مورد کمیت بارش همبستگی آن خصوصاً برای داده‌های AgMERRA پایین می‌باشد. از بین روش‌های تصحیح نگاشت چندکی روش PTF:Scale، کارایی بهتری نسبت به سایر روش‌ها در تصحیح داده‌های بازتحلیل دارد بطوریکه در هر دو مجموعه داده باعث کاهش سنجه‌های RMSE و MAE شده است. ضریب همبستگی پیرسون در همه ایستگاه‌ها نسبت به قبل از تصحیح افزایش یافته است.