بررسی تطبیقی تعهد ناشی از ارادۀ یکجانبه در حقوق ایران و فرانسه
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد قم.
2 استادیار گروه حقوق خصوصی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد قم.
3 استادیار گروه حقوق، دانشگاه حضرت معصومه(س).
doi
10.22091/csiw.2021.5854.1889چکیده
نقش اراده در تکوین تعهدات و تعیین حدود و آثار آن بر کسی پوشیده نیست. از دیرباز همواره این بحث مطرح بوده است که آیا توافق ارادهها به ایجاد تعهدات منجر میشود یا خیر. به عبارت دیگر، آیا برای ایجاد تعهد در ابتدا وجود دو شخص نیاز است یا یک اراده بهتنهایی قادر به ایجاد تعهد علیه خویش است. منشأ این پرسش به آنجا برمیگردد که تعهد به ارتباط حقوقی بین دو شخص تعبیر میشد. پیروان نظریه کلاسیک همواره انتقاداتی را نسبت به نظریۀ ارادۀ یکجانبۀ مولد تعهدات مطرح میکردند که عموماً این ایرادات از سوی پیروان دیدگاه یادشده پاسخ داده شد. در نهایت، قانونگذار فرانسه در اصلاحات اخیر و در مادۀ (1-1100) اَعمال حقوقی ناشی از ارادۀ یکجانبه را مورد پذیرش قرار داده است. در حقوق کشور ما نیز این اختلاف دیدگاهها وجود دارد، بهنحوی که برخی در کل با این دیدگاه مخالف و برخی دیگر آن را مورد پذیرش قرار دادهاند. در باب ماهیتِ این تعهد، بعضی آن را نوعی ایقاع عهدی میدانند و گروهی با استناد به نظریۀ حصری بودن عقود و ایقاعات، معتقدند این دیدگاه بهعنوان یک نظریۀ عام قابل پذیرش است. در نهایت، این پژوهش به شیوه تحلیلی و توصیفی و با هدف بررسی قدرت خلاق ارادۀ یکجانبه بهعنوان منبع تعهد در حقوق ایران و فرانسه پایهریزی شده است.
