جایگاه زنان در منتخبی از داستان های کردی کرمانجی خراسان شمالی
نویسندگان
1 دانشیارگروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران
2 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران
3 دانش آموخته کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران
doi
10.22034/fakh.2021.276270.1493چکیده
نقش زنان در داستانهای عامیانه، جایگاه اجتماعی زنان در فرهنگ عمومی مردم هر منطقه را آشکار میکند. مقاله حاضر با هدف بررسی نقش و شخصیت زنان در داستانهای عامیانه کرمانجی خراسان نگاشته شدهاست. در این پژوهش بیست و شش داستان کرمانجی خراسان گردآوری و با رویکردی توصیفیـ تحلیلی تجزیهوتحلیل شدهاست. در این داستانها، شخصیتهای فعال و منفعل زن بررسی شدهاند. زنان با شخصیتهای فعال مثبت با صفتهای مقاومت، جنگاوری، خردمندی، پاکدامنی، فداکاری با قبول ازدواج نامتعارف، حافظ زندگی مشترک، مدافع همسر یا خواستگار در برابر پدر، تغییردهنده سرنوشت، سازنده زندگی آرمانی، وابسته و شیفته فرزندان و ... معرفی شدهاند. زنان با شخصیتهای فعال منفی، اغلب نقشهایی چون نامادری، خواهر، زنعمو و مادرشوهر دارند. شخصیتهای منفعل زن نیز با صفت تسلیم در برابر خواست همسر و سرنوشت شوم معرفی شدهاند یا جایزهای برای قهرمان هستند. در این داستانها شخصیت فعال مثبت مرد نوزده درصد و زن هفده درصد است. شخصیتهای فعال منفی مرد ده درصد و زن، هفت درصد است. شخصیتهای منفعل مرد 20% و زن 15% است. با توجه به کمتربودن جمعیت زنان منفی نسبت به مردان منفی و زنان منفعل نسبت به مردان منفعل، میتوان نتیجهگیری کرد که در فرهنگ خراسان شمالی، زنان جایگاهی برابر با مردان دارند.