تحلیل محتوا برنامه های آموزشی رادیو سلامت با تکیه بر مدل تغییر رفتار مخاطبان

نویسندگان

1 استادیار گروه رادیو دانشگاه صدا و سیما، تهران ، ایران (نویسنده مسئول).

2 دانشجو دکتری مطالعات رسانه، دانشگاه صدا و سیما، تهران، ایران.

doi
10.22034/rcc.2023.1988630.1055
چکیده

ارتقا سطح سلامت افراد یکی از عوامل بهبود کیفیت زندگی در جامعه است. رسانه‌ها با توجه به کارکرد آموزشی خود و بهره‌گیری از تکنیک‌های اقناع مخاطب، می‌توانند به این مهم کمک کنند. پژوهش حاضر با هدف بررسی چگونگی طراحی پیام‌ در برنامه‌های آموزشی شبکه رادیویی سلامت بر اساس مدل «تغییر رفتار مخاطبان» شکل گرفته است. این مدل با بهره‌گیری از سه عامل «انگیزه»، «توانایی» و «محرک»، تغییر رفتار مخاطبان را در دو بعد «نوع رفتار» و «استمرار رفتار» بسط داده و در قالب ماتریس 15 بخشی «تغییر رفتار» بررسی نموده است. در این پژوهش از بخش‌های این ماتریس به عنوان مقوله‌های تحلیل محتوا کیفی استفاده شده است و 7 برنامه‌ آموزشی رادیو سلامت در پاییز 1401 به روش تحلیل محتوا کیفی تحلیل شده‌اند. در نتیجه مشخص شد برنامه‌سازان با فرض انجام رفتار صحیح توسط شنوندگان سعی دارند وضعیت سلامتی آن‌ها را توجه به رفتارهای کنونی آن‌ها بهبود دهند و کمتر توصیه به انجام یک رفتار جدید دارند. یعنی برنامه‌های مورد بررسی تلاشی برای آگاه‌سازی مردم نسبت به رفتارهای جدید نمی‌کنند و یا توصیه‌ای برای کاهش یا ترک رفتارهای غلط ندارند.