بررسی اثرات محتمل تغییر اقلیم بر عملکرد پنبه دیم و آبی تحت سناریوهای SSP در منطقه گرگان
نویسندگان
1 هیأت علمی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
2 دانشجوی دکتری
3 دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
4 علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
5 هیات علمی
doi
10.22125/agmj.2024.470726.1171چکیده
دراین مطالعه برای بررسی اثر تغییر اقلیم بر عملکرد پنبه در منطقه هاشم آباد گرگان با استفاده از 38 سال دادههای هواشناسی این ایستگاه و مولد Lars-WG، یک دوره 80 ساله دادههای اقلیمی تحت سه سناریوی گزارش ششم IPCC و برونداد مدل HadGEM3 تولید شد. جهت پیش بینی عملکرد پنبه دیم و آبی تحت تاثیر تغییر اقلیم ، از مدل آب و هوا - محصول واسنجی شده SSM استفاده گردید. تحلیل روند و جهش در سریهای عملکرد با استفاده از آزمونهای من-کندال و پتیت انجام و سناریوی تغییر تاریخ کشت نیز با 4 تأخیر 15 روزه از 15 خرداد اعمال شد. در دوره پایه، روند میانگین دمای بیشینه و کمینه هوا و سرعت باد افزایشی ولی رطوبت نسبی کاهشی بوده است. روند معنی داری در بارش سالانه ایستگاه مشاهد نشد. اما در دوره اقلیمی آینده علاوه بر بیشینه و کمینه دمای هوا، بارش سالانه نیز تحت هر 3 سناریوی اقلیمی افزایش مییابد. عملکرد پنبه فاریاب به جز 2 مورد تحت سناریوی SSP245 با تاریخ کشتهای زودتر، در تمام سناریوهای اقلیمی و تاریخهای کشت کاهش مییابد. شیب این تغییرات کاهشی تحت سناریو SSP585 بیشتر و در سناریوی SSP245 کمتر میباشد ولی عملکرد پنبه در کشت دیم بیشتر تحت تأثیر تاریخ کشت بوده و در تاریخ کشت آخر، از روند معنیدار و شیب تغییرات بیشتری برخوردار است. در کشت دیم نوسانات سالانه عملکردی در آینده بیشتر خواهد شد و در برخی از سالها به دلیل افزایش بارش، عملکرد بیش از 5/1 تن در هکتار نیز پیش نگری شد. با تایید روندهای معنی دار متغیرهای اقلیمی طی دوره پایه، توصیه می شود طی دوره آینده کاشت پنبه آبی زودتر انجام شود. درمورد پنبه دیم بررسی های بیشتر در خصوص نوسانات بارش پیش نگری شده ضرورت دارد.