فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چون ‌قرار سقوط دعوا در فاصله اعلام ختم رسیدگی تا صدور رای تجدیدنظر صادر می‌شود و قبل‌از‌آن دادگاه تجدیدنظر رسیدگی اولیه خود را انجام و حکم بدوی را نقض کرده است این سوال ایجاد می‌شود که آیا با‌ صدور قرار سقوط دعوای تجدیدنظر حکم بدوی نقض‌شده احیاء می‌شود یا همچنان به‌طور‌نقض‌شده باقی می‌ماند؟ در‌ پاسخ به‌نظر می‌رسد بعد از نقض حکم بدوی اعم‌ازاینکه تجدیدنظرخواه خواهان دعوای بدوی بوده یا خوانده آن باشد به‌استناد اصل وحدت رسیدگی، آن فقط خواهان بدوی است که می‌تواند دعوا را استرداد کند و با ‌صدور قرار سقوط دعوا در ‌مرحله تجدیدنظر دعوا به‌طورکامل مختومه می‌شود. این‌اتفاق در‌ دادگاههایی که پرونده بعد از نقض به‌آنها ارجاع شده نیز می‌افتد. ولی اگر تجدیدنظرخواه خوانده بدوی باشد او فقط قبل‌ازنقض رای بدوی می‌تواند دعوای تجدیدنظر را استرداد کند. آنچه گفته شد علاوه‌بر نقض حکم در‌مرحله تجدیدنظر شامل نقض قرار در‌آن مرحله و نقض رای در ‌مراحل فرجامی و واخواهی نیز می‌شود ولی به‌دلایل عملی به‌نحو‌دیگری در‌مراحل اعاده دادرسی یا اعتراض ثالث واقع می‌شود. گرچه می‌توان تصمیم دادگاه تجدیدنظر برای رسیدگی اولیه آن‌را هم رای دانست ولی استرداد دعوا پیش ‌از آن تصمیم منجر به‌قرار سقوط دعوا نمی‌شود. پس نمی‌توان در ‌دیوان فرجامی هم انتظار صدور آن قرار را داشت. این‌اتفاق علاوه‌بر قرار سقوط دعوا، شامل قرار رد دعوا هم می‌شود. به‌این‌ترتیب، کارکردهای متفاوتی برای استرداد دعوا کشف می‌شود.