بررسی تأثیر کودهای زیستی بر ویژگیهای فتوسنتزی و بیوشیمیایی، عملکرد گل و عملکرد اسانس بابونه آلمانی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه تولیدات گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه گنبد کاووس، گلستان، ایران
2 دانشیارگروه تولیدات گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه گنبد کاووس، گلستان، ایران
3 دانشیار گروه تولیدات گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه گنبد کاووس، گلستان، ایران
4 استادیار، گروه تولیدات گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه گنبد کاووس، گلستان، ایران
doi
10.22059/jci.2025.390897.2922چکیده
هدف: کاربرد کودهای آلی و زیستی یکی از ارکان مهم تولید ارگانیک گیاهان دارویی در صنعت گیاهان دارویی محسوب میگردد. طی سالهای اخیر، کاربرد این ترکیبات تحت عنوان کودهای سازگار با محیط زیست بهعنوان یکی از راههای بهبود رشد و عملکرد کمی و کیفی گیاهان بهویژه در زمینه تولید گیاهان دارویی موردتوجه قرار گرفته است. هدف از انجام این پژوهش، ارزیابی تأثیر کاربرد عصاره جلبک دریایی و اسیدهای آمینه بر شاخصهای فتوسنتزی، بیوشیمیایی، عملکرد گل و عملکرد اسانس بابونه آلمانی بود. روش پژوهش: پژوهش بهصورت فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در سال زراعی 1402-1401 در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه گنبد کاووس اجرا شد. در این پژوهش از عصاره جلبک دریایی با نام تجاری آلگافارم در سه سطح شامل عدم مصرف (شاهد)، محلولپاشی (به میزان یک کیلوگرم در هکتار) و کاربرد همراه با آبیاری (بهصورت دو کیلوگرم در 1000 لیتر آب) استفاده شد و کاربرد اسیدهای آمینه در سه سطح شامل عدم مصرف (شاهد)، محلولپاشی آمینواسپارک (یک کیلوگرم در هکتار) و محلولپاشی آزومین (یک لیتر در هکتار) صورت پذیرفت. یافتهها: نتایج پژوهش نشان داد برهمکنش متقابل فاکتورهای عصاره جلبک دریایی و اسید آمینه بر رنگیزههای فتوسنتزی، آنزیمهای آنتیاکسیدان، محتوای پرولین و عملکرد گل و اسانس معنیدار بود. بیشترین محتوای کلروفیل کل و کاروتنویید در شرایط کاربرد جلبک دریایی به تیمار محلولپاشی آزومین تحت تیمار جلبک خاک مصرف تعلق داشت. کاربرد اسیدهای آمینه فعالیت آنتیاکسیدانی در گیاه را افزایش داد و در میان آنزیمهای آنتیاکسیدان، بیشترین افزایش مربوط آنزیم پرکسیداز بود. کاربرد اسیدهای آمینه آزومین و آمینواسپارک تحت تیمارهای کاربرد جلبک دریایی با افزایش عملکرد گل همراه بود که بیشترین میزان آن (1747 کیلوگرم در هکتار) به تیمار محلولپاشی آزومین در شرایط محلولپاشی جلبک تعلق داشت که در مقایسه با تیمار شاهد، افزایش 20 درصدی داشت. بیشترین میزان عملکرد اسانس (983 گرم در هکتار) نیز مربوط به تیمار محلولپاشی آزومین تحت تیمار محلولپاشی جلبک دریایی بود. نتیجهگیری: کاربرد عصاره جلبک دریایی و اسید آمینه بهواسطه بهبود ویژگیهای فیزیولوژیکی و صفات کمی و کیفی میتوانند بهعنوان یک راهکار پایدار و دوستدار محیط زیست در کشاورزی برای افزایش بهرهوری گیاه دارویی بابونه آلمانی مورداستفاده قرار گیرند.
