تحلیل محتوای روزنامه صوراسرافیل بهمنظور مطالعه نقش سیاسی اجتماعی آن در فرایند نوسازی و تحولات دوره مشروطیت
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه علوم ارتباطات، پردیس علوم و تحقیقات فارس، دانشگاه آزاد اسلامی، فارس، ایران و و گروه علوم ارتباطات، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران.
2 دانشیار جامعهشناسی، گروه علوم ارتباطات، پردیس علوم و تحقیقات فارس، دانشگاه آزاد اسلامی، فارس، ایران (نویسندۀ مسئول).
3 استادیار علوم سیاسی، گروه علوم ارتباطات، پردیس علوم و تحقیقات فارس، دانشگاه آزاد اسلامی.
doi
10.22034/rcc.2022.556185.1017چکیده
مطبوعات در رهبری افکار عمومی، در تمام جوامع بشری نقش مهمی را بر عهده داشتهاند به همین جهت آنها را رکن چهارم دموکراسی میدانند. اگرچه سابقه مطبوعات در ایران به اواسط قرن نوزدهم میلادی برمیگردد، لیکن ایرانیان عمدتاً در جریان انقلاب مشروطیت بود که به نقش مطبوعات آشنا شدند. این نقش با کارکرد آنها در جوامع غربی متفاوت بود. یکی از مطبوعات معروف و پرطرفدار این دوره روزنامۀ صور اسرافیل بود که به مدیریت میرزا جهانگیرخان شیرازی و با همکاری میرزا قاسم خان تبریزی و میرزا علیاکبر خان قزوینی مشهور به دهخدا منتشر میشد. انتشار روزنامۀ صور اسرافیل در جریان انقلاب مشروطیت شروع شد و تا کودتای محمدعلی شاه قاجار به طول انجامید. در این مدت تعداد 32 شماره از این روزنامه منتشر شد. پژوهش حاضر با نگاه به نقش مطبوعات در انقلاب مشروطیت، در صدد بررسی و بیان نقش این روزنامه و تأثیرگذاری آن بر حیات عنصر ایرانی در این دوره است. روش این پژوهش تحلیل محتوا است که با استفاده از مقالهها و سرمقالههای آن انجام میشود. یافتههای پژوهش نشان داد که نشریه مذکور در جریان انقلاب مشروطه، از سه طریق، تلاش برای استقرار مشروطیت و حکومت قانون، مبارزه با استبداد حکومتی و مبارزه با جهل و خرافات بر حوادث این اثر تأثیر گذاشت.
