تأثیرات هیدروپلیتیک هورالعظیم بر آسیبهای محیط زیستی ایران و عراق
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای جغرافیای سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد یادگار امام (ره) شهر ری، تهران، ایران.
2 استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات، تهران، ایران.
3 دانشیار گروه جغرافیای دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
doi
چکیده
توسعه کشورها در بخشهای کشاورزی و صنعتی و بروز پدیده خشکسالی در بخشهایی از غرب آسیا باعث گردیده که کشورهایی ازجمله ایران و عراق با مشکلات کمبود آب مواجه گردیده و نتوانند حق آبه زیستمحیطی تالابهای خود را تأمین نمایند. از طرفی بحران آب، به عنوان یکی از موضوعات هیدروپلیتیکی موجب تنش، درگیری و جنگ در سطح محلی، ملی، منطقه ای و جهانی تبدیل شده است. این مسله بویژه زمانی که یک منبع آبی، گسترهای بیش از یک کشور را در بر میگیرد بیشتر قابل توجه است. از مهمترین تالابها در مرز مشترک ایران و عراق تالاب بینالمللی هورالعظیم میباشد که در بخش غربی ایران واقع گردیده است. هدف از این پژوهش بررسی آسیبهای زیستمحیطی تالاب هورالعظیم در دو کشور ایران و عراق است. روش کار در این تحقیق، از روش کیفی با استفاده از منابع کتابخانهای و اینترنتی با استفاده از مقالات و گزارشها و کتابهای مربوط به موضوع مورد پژوهش استفاده شده است. نتایج نشان داد تالاب هورالعظیم به عنوان تالاب مشترک بین ایران و عراق در دهههای اخیر به دلیل احداث سدهای بزرگ درشمال عراق و جنوب ترکیه و کشورسوریه و تا حدودی ایران (احداث سد کرخه) و همچنین احداث سد بر رودخانههای دجله و فرات توسط کشور ترکیه پروژه (گاپ) با کاهش سطح آب ورودی و در نتیجه خشک شدن مواجه شده است. خشک شدن تالاب علاوه بر تبعات منفی برای ساکنان منطقه، سبب بروز مشکلاتی همچون ریز گردها و وقوع بیماریها شده است و در آینده مشکلات جدی سیاسی را بین کشورهای ایران، ترکیه و عراق به وجود خواهد آورد.