پیش‌نگری بارش ایران در دوره 2075-2026 با استفاده مقیاس‌کاهی دینامیکی توسط مدل منطقه‌ای RegCM4.7 طبق سناریوهای SSP

نویسندگان

1 International Centre for Theoretical Physics

2 کارشناس ارشد پژوهشی، گروه مدل سازی اقلیمی، پژوهشکده اقلیم شناسی، پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو

3 سازمان هواشناسی کشور پژوهشکده اقلیم شناسی

4 کارشناس ارشد پژوهشی، گروه مدل سازی اقلیمی، پژوهشکده اقلیم شناسی، پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو

doi
10.22125/agmj.2023.405388.1155
چکیده

بارش مهمترین منبع تأمین آب بخش کشاورزی کشور است که طبق میانگین بلندمدت به طور نایکنواختی در سطح کشور توزیع شده است. در این پژوهش داده‌های شرایط مرزی مدل سامانه زمین MPI-ESM1.2-HR برای پیش‌نگری میانگین بارش کشور برای دوره 2026-2075 توسط مدل اقلیمی منطقه‌ای RegCM4.7 مقیاس‌کاهی شد. مقیاس‌کاهی دینامیکی طبق دو سناریوی اقتصادی-اجتماعی میانه (SSP2-4.5) و بدبینانه (SSP5-8.5) از تفکیک افقی اولیه 100×100 به 30×30 کیلومتر انجام شد. بارش پیش‌نگری شده توسط مدل اقلیمی منطقه‌ای با استفاده از روش تبدیل‌مقیاس خطی (LS) مورد تصحیح قرار گرفت. در تصحیح اریبی از داده‌های مشاهداتی شبکه‌ای CRU و مقادیر مقیاس‌کاهی شده دینامیکی بارش در دوره تاریخی (2000-2014) استفاده شد.  نتایج نشان دادند که در مقیاس سالانه بارش در یک‌سوم جنوبی کشور در همه دوره-سناریوها بین 7 تا 15 درصد بیشتر از دوره مشاهداتی خواهد بود. اما در یک‌سوم شمالی و مرکزی کشور هر دو نوع تغییرات افزایشی و کاهشی (بین 2-% تا 7+%) رخ خواهد داد. در فصول بهار و تابستان بارش‌ها عمدتاً جهت افزایشی دارند که بیشترین افزایش فصل بهار در نواحی جنوبی و در تابستان در جنوب و شرق کشور متمرکز است. در مقابل در نواحی غربی کشور جهت تغییرات بارش کاهشی است. در فصل پاییز، بر اساس سناریوهای میانه و بدبینانه بارش کشور به ترتیب دارای جهت کاهشی و افزایشی است. در فصل زمستان جهت بارش در تمامی مدل-سناریوها در جنوب‌غرب کشور افزایشی، غرب کشور کاهشی و در سایر نواحی در بازه نوسانات نرمال یا بی‌تغییر است.