واکاوی نقش ایالات متحده در نظریه‌های جغرافیای سیاسی سه دوره کلاسیک، مدرن و پست مدرن

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جغرافیای سیاسی، دانشگاه تهران، ایران.

2 استاد جغرافیای سیاسی، دانشگاه تهران، ایران.

doi
چکیده

قسمت اعظمی از فرایند توسعه جغرافیای سیاسی، تحت تاثیر نظریه‌هایی بوده است که در دو قرن اخیر توسط دانشمندان جهانی اندیش مطرح شده است. نظریه‌های کلاسیک جغرافیای سیاسی عمدتا با محوریت کشورState و مولفه‌های تشکیل دهنده آن مطرح شده‌اند. با این حال، نظریه‌های مدرن و پست مدرن جغرافیای سیاسی، هرچند همچنان توجه ویژه‌‌ای به استیت و مقیاس ملی/ کشوری دارند، اما این محوریت را به صورت واحد برنمی‌تابند و با کمک مسئله مقیاس جغرافیایی، دامنه دید جغرافیای سیاسی را از سطح خرد تا سطح جهانی با موضوعات وسیع تر گسترش می‌دهد. هدف اصلی ما در این پژوهش کاربردی و نظری، با روش جمع آوری داده به شکل اسنادی و کتابخانه‌ای و شیوۀ تحلیل اطلاعات توصیفی – تحلیلی، بررسی نقش ایالات متحده در نظریه‌های جغرافیای سیاسی سه دوره کلاسیک، مدرن و پست مدرن، از طلوع قرن بیستم تا کنون است. بررسی 14 نظریه از تئوریسین‌های جغرافیای سیاسی، نشان می‌دهد که ایالات متحده نقش محوری خود را در طول قرن بیست و بیست و یک حفظ کرده است، با این وجود، سطح تحلیل در نظریه‌پردازی جغرافیای سیاسی، از تمرکز بر کشور محوری، به تحلیل‌های چند مقیاسی در نظریه‌های جدید رسیده است.