بررسی تغییرات فراوانی بارشهای با شدت کم و رابطه آن با روند بارش و شاخص بارش استاندارد (SPI) در استان کردستان
نویسندگان
1 هیات علمی
2 هیات علمی
3 هیات علمی
doi
10.22125/agmj.2023.398723.1151چکیده
تغییر در شدت و فراوانی بارشهای مناطق کشاورزی یکی از پیامدهای مهم تغییر اقلیم است. افزایش تعداد بارشهای با شدت کمتر از پنج میلیمتر در روز نمیتواند نقش مؤثری در تأمین نیاز آبی کشاورزی دیم ایفا کند و ممکن است برنامهریزی در این مناطق را با خطا مواجه کند. هدف اصلی در این مطالعه بررسی تغییرات بارشهای با شدت کم و ارتباط آن با روند بارش و خشکسالی استان کردستان، به عنوان یکی از مناطق مهم کشاورزی دیم در ایران است. بدین منظور از دادههای روزانه بارش سی ساله چهار ایستگاه سینوپتیک سنندج، بیجار، قروه و سقز استفاده شد. بعد از آزمون همگنی و روندیابی، روند پارامترهای بارش فصلی و سالانه و شاخص بارش استاندارد (SPI) محاسبه گردیدند. سپس دادههای بارش به دو گروه با شدت کمتر و بیشتر از پنج میلیمتر در روز تفکیک و روند فراوانی هر گروه محاسبه شد. نتایج، نشاندهنده روند کاهشی بارش و افزایشی خشکسالی در هر چهار ایستگاه بودند. کاهش شدت بارش نقش اصلی در روند نزولی بارش همه ایستگاها داشته است. روند کاهشی بارشهای با شدت متوسط تا زیاد در فصل بهار و زمستان مشاهده شد که برای کشاورزی دیم بسیار پر اهمیت میباشد. علاوه بر این، تعداد بارشهای با شدت کمتر از پنج میلیمتر در ایستگاههای سنندج و قروه افزایش داشته است. شدت خشکسالی در این دو ایستگاه نیز بیشتر از سایرین بود. به عبارت دیگر، افزایش شدت خشکسالی و کاهش شدتهای بارش با هم رابطه مستقیم داشتهاند. این نتایج اهمیت بررسی دقیقتر پارامترهای بارش در برنامهریزی کارآمد کشاورزی دیم را نشان میدهند.