ارزیابی عکسالعمل عملکرد و برخی خصوصیات ریشه و مورفولوژیک گوار (Cyamopsis tetragonoloba) در کشت مخلوط با چای ترش (Hibiscus sabdariffa L)، تحت مدیریت کود نیتروژن
نویسندگان
1 شرکت کشاورزی و دامپروی مدبر کشت توس، خراسان رضوی، ایران
2 گروه علوم و مهندسی باغبانی، مجتمع آموزش عالی تربت جام، تربت جام، ایران
3 گروه علوم و مهندسی آب، مجتمع آموزش عالی تربت جام، تربت جام، ایران.
doi
10.22059/jci.2025.377099.2884چکیده
هدف: پژوهش حاضر با هدف مقایسه الگوهای مختلف کشت مخلوط دو گیاه گوار و چای ترش، در سطوح مختلف نیتروژن در شهرستان تایباد، در مزرعه شرکت مدیر کشت توس اجرا گردید.روش پژوهش: آزمایش بهصورت اسپیلتپلات در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با دو فاکتور و سه تکرار اجرا شد. فاکتور اول شامل هشت الگوی کشت گوار و چای ترش بود. بدین ترتیب که هفت نسبت کشت مخلوط گوار و چای ترش بهصورت 1:1، 2:1، 3:1، 1:2، 1:3، 2:3 و 3:2 در کنار کشت خالص گوار مورد کشت واقع شدند. فاکتور دوم نیز شامل کود نیتروژن بود که براساس توصیه آزمایشگاه خاک، در سه سطح اعمال گردید. بدین ترتیب که دو سطح 50 و 100 درصد نیاز گوار به نیتروژن در کنار شرایط عدم مصرف نیتروژن اعمال شدند.یافتهها: نتایج حاصل، حکایت از برتری معنیدار تیمار سه ردیف کشت گوار+ یک ردیف کشت چای ترش در شرایط تأمین 100 درصد نیاز نیتروژن در صفات وزن خشک ساقه (با مقدار 4/40 گرم در بوته)، وزن خشک ریشه (با مقدار 5/14 گرم در بوته)، قطر ریشه (با مقدار 16/1 میلیمتر) و طول غلاف (با مقدار 40/7 سانتیمتر) داشت. در دو صفت وزن خشک اندام هوایی و عملکرد دانه، تیمار کشت خالص گوار (با ارائه وزن خشک اندام هوایی 5/60 گرم در بوته و عملکرد دانه 357 گرم در مترمربع) با تیمار کشت سه ردیف گوار+ کشت یک ردیف چای ترش (با ارائه وزن خشک اندام هوایی 7/59 گرم در بوته و عملکرد دانه 355 گرم در مترمربع) در شرایط مشابه تأمین 100 درصد نیاز نیتروژن، در یک گروه آماری قرار گرفته و برتری معنیدار را بهخود اختصاص دادند. بنابر یافتههای پژوهش حاضر، کاهش کود مصرفی نیتروژن به کمتر از حد کامل نیاز گیاه گوار، در کاهش عملکرد دانه و خصوصیات مورفولوژیک تأثیرگذار بود.نتیجهگیری: ترکیب کشت مخلوط کشت سه ردیف گوار+ کشت یک ردیف چای ترش، در کنار مصرف کامل نیتروژن برای زارعین علاقهمند به این نوع سیستم کاشت قابلتوصیه باشد.