تأثیر نوسانات اقلیمی بر تغییرات عملکرد و رفاه ناشی از آن در دو گروه از محصولات کشاورزی استان خوزستان

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 دانشیار، گروه کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

3 دانشیار گروه کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران؛

4 استادیار گروه کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
10.22125/agmj.2023.335812.1133
چکیده

هدف این مطالعه ارزیابی تغییرات محتمل عملکرد دو گروه محصولات کشاورزی غلات و صیفی‌جات ناشی از نوسانات دو مؤلفه اقلیمی (دما و بارش) و اثرات رفاهی حاصل از آن برای کشاورزان در استان خوزستان است. به منظور برآورد تابع واکنش عملکرد گیاهان مطالعاتی، داده‌های هواشناسی شامل بارش، دمای کمینه، دمای بیشینه و رطوبت نسبی 13 ایستگاه هواشناسی در طی سال‌های 1370 تا 1398 جمع‌آوری گردید. برای محاسبه و تحلیل شاخص‌ها از نرم‌افزارهای Excel، SPSS، EVIEWS و GAMS استفاده شد. تابع واکنش عملکرد در پهنه‌های اقلیمی استان تعیین و سپس میزان رفاه تولیدکننده و مصرف‌کننده ناشی از تغییرات عملکرد متأثر از نوسانات اقلیم برآورد شد. با توجه به نتایج به دست آمده در گروه غلات، مازاد رفاه تولید‌کننده بالاتر از مازاد رفاه مصرف‌کننده است. پیش‌نگری با توجه به سناریوهای اقلیمی نشانگر روندی کاهشی در میزان رفاه بوده است. در محصولات مطالعاتی، میزان زیان‌های ناشی از نوسانات اقلیمی برای مصرف‌کننده‌ها بالاتر از تولید‌کننده‌ها می‌باشد. نتایج محاسبه رفاه گروه صیفی‌جات نشان داد که مازاد رفاه مصرف‌کننده بالاتر از مازاد رفاه تولید‌کننده است همچنین میزان رفاه بطور کلی روند کاهشی همراه با نوسان را دنبال می‌کند. میزان زیان‌های ناشی از تغییرات اقلیم برای تولید‌کننده‌ها بالاتر از مصرف‌کننده‌ها بوده است. بطور کلی مازاد رفاه گروه غلات بیشتر از گروه صیفی‌‌جات می‌باشد و کشت غلات در مقایسه با صیفی‌جات براساس راهبرد سازگاری با تغییرات بلندمدت می‌تواند مد نظر قرار گیرد.