بررسی الگوهای درآمد و مخارج چرخه عمر خانوارها در ایران
نویسندگان
1 دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه الزهراء
2 استاد دانشگاه، دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه الزهرا
3 دانشگاه الزهرا دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی
4 هیئت علمی گروه اقتصاد دانشگاه الزهراء
doi
10.22034/ecoj.2022.52100.3069چکیده
برآورد الگوی درآمد و مخارج خانوارها میتواند ابزاری مناسب جهت آگاهیبخشی به سیاستگذاران قلمداد شود. از آنجا که خانوارهای ایرانی در چند دهه گذشته تغییرات گستردهای در ساختار اقتصادی اجتماعی خود تجربه کردهاند، تعمیم الگوی توزیع هزینه و درآمد کشورهای توسعهیافته به خانوارهای ایرانی صحیح نیست. بر این اساس مطالعه حاضر سعی دارد تا با استفاده از دادههای شبهپانل و روش دو مرحلهای اسپکمن نمایههای چرخه عمر درآمد و مخارج در ایران را طی سالهای 1380 تا 1399برآورد نماید. بر اساس نتایج، نمایههای سنی یک الگوی کوهانی شکل را نشان میدهند. از آنجا که رفتار هموارسازی مخارج، منابع قطعی نابرابری را به طور مساوی در طول چرخه عمر توزیع میکند، یک نمایه سنی هموارتر نسبت به درآمد دارد. خانوارهای تحصیل کردهتر با داشتن سطح درآمد و مخارج بالاتر، دارای سرعت رشد درآمد بیشتر و برای مدت طولانیتری هستند. افزایش کند نابرابری مصرف نسبت به درآمد نشان میدهد که اکثر تغییرات دائمی درآمد برای افراد قابل پیش بینی بوده است. همچنین، مطابق فرضیه درآمد دائمی و یافتههای سایر اقتصادها، نابرابری مصرف برای خانوارهای بالای 30 سال افزایش پیدا کرده است. این نتیجه با مدلهای چرخه عمر بازارهای ناقص که در آن شوکهای دائمی برای همه در اوایل چرخه عمر کوچک یا صفر است، و در طول زمان به دلیل انباشت شوکها افزایش می یابد، سازگار است. در نهایت برآورد فرایند درآمد نشان داد با وجود اینکه شوکهای دائمی درآمدی برای همه خانوارها یکسان بوده، در گروه فاقد تحصیلات دانشگاهی درآمدهای گذشته دارای اثر بیشتری بر درآمد فعلی است، و این گروه شوکهای موقت درآمدی بزرگتری را متحمل میشوند