فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

‌هدف: به‌منظور بررسی واکنش مریم‌گلی به تأخیر در تاریخ کشت، پژوهش حاضر به­صورت طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی مشکین­­شهر در سال 1399 اجرا گردید.روش پژوهش: تیمار موردبررسی شامل تاریخ کاشت در دو سطح تاریخ کاشت، کشت به موقع (شاهد) و تیمار کاشت تأخیری بود که به‌ترتیب در 15 اردیبهشت‌ماه و 25 خردادماه اجرا شدند.یافته‌ها: نتایج نشان داد که دمای بالای ناشی از کشت تأخیری، موجب افزایش معنی‌دار میزان فنل کل، فلاونوئید کل، آنتوسیانین‌ها، عملکرد اسانس، خاصیت آنتی‌اکسیدانی به‌ترتیب به میزان 25، 44، 85، 80 و 39 درصد و در عین‌حال، کاهش ارتفاع بوته، عرض برگ و وزن تر و خشک اندام هوایی به‌ترتیب به میزان هشت، 13، 41 و 34 درصد نسبت به شاهد گردید. همبستگی منفی و معنی‌داری نیز بین وزن تر یا خشک بوته با درصد اسانس و سایر ترکیبات فیتوشیمیایی اندازه‌گیری شده وجود داشت. هم‌چنین در شرایط  کشت تأخیری، میزان برخی از اجزای اسانس شامل α-توجون، β-توجون، β-پینن، بورنئول و وریدیفلورل در مقایسه با تاریخ کاشت رایج به‌ترتیب به میزان 23، 15، 28، 37 و 46 درصد افزایش یافت.نتیجه‌گیری: افزایش متابولیت­های ثانویه در کشت تأخیری نشان­دهنده این است که احتمالاً مریم­گلی در مواجهه با دمای بالای محیط از راهبرد تخصیص بیش‌تر کربن تثبیت‌شده فتوسنتزی به­ تولید و بیوسنتز متابولیت‌های ثانویه استفاده کرده تا به­واسطه کاهش تولید و یا افزایش پاکسازی رادیکال­های آزاد اکسیژن، میزان تحمل به شرایط نامساعد گرمایی را بهبود دهد.