شناسایی فرایندهای اقتصادی موثر در شکلگیری فرمهای جغرافیایی از منظر شهر اسلامی - ایرانی (مورد مطالعه: محلات تاریخی شهر اصفهان)
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
2 استاد جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
doi
چکیده
درحال حاضر بیشتربرنامه ریزی شهرهای ما نگرش فرممحور مسلط بوده و هست یعنی عمدتاً بر مسائل کالبدی و ظاهری شهرها تاکید می شود. این امر باعث می شود، از علل بنیادی که فرمها را بوجود می آورند، غفلت شود. در شکلگیری فرمهای جغرافیایی شهرها، فرایندهای گوناگون سیاسی، اجتماعی و فرهنگی تاثیر دارد. یکی از این موارد، فرایندهای اقتصادی است. هدف این پژوهش این است که فرایندهای اقتصادی موثر در شکلگیری فرمهای جغرافیایی شناسایی شود که این امر از طریق مطالعه محلات تاریخی شهر اصفهان انجام شده است. روش تحقیق به صورت ترکیبی(کمی و کیفی) انجام شده است. از این طریق از مزایای هر دو روش کمی و کیفی بهره می گیریم. نوع تحقیق، با توجه به موضوع آن، کاربردی میباشد. در تحقیق حاضر اطلاعاتی که از محدوده مورد مطالعه بدست آمده است با استفاده از منطق و استدلال عقلی مورد تحلیل کیفی قرار می گیرند. جهت تحلیل کمی داده ها از روش های آمار استنباطی استفاده شده است. نتایج پژوهش نشان میدهد فرایندهای اقتصادی موثر در شکلگیری فرمهای جغرافیایی در محلات تاریخی اصفهان عبارتند از: «اهمیت اماکن وقفی»، «ضرورت بازارچه»، «اهمیت فضاهای مذهبی مانند مسجد و زیارتگاه در بازار اصفهان»، «عدم تبلیغ مصرف و مادیات برخلاف محلات مدرن و امروزی»، «اهمیت جوانمردی و فتوت در میان بازاریان» و «دسترسی شهروندان به خدمات عمومی». از میان فرایندهای مورد مطالعه نیز « اهمیت اماکن وقفی» بیشترین میانگین را به خود اختصاص داده و براساس این پژوهش، مهمترین فرایندهای اقتصادی موثر در شکلگیری فرمهای جغرافیایی در محلات تاریخی شهر اصفهان، این فرایند میباشد.